ΠΡΩΤΑ ΔΙΔΑΣΚΟΜΑΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΕΠΙΛΕΓΩ ΠΩΣ ΘΑ ΜΙΛΗΣΩ

Δι΄ατυπώνεται από κάποιους η άποψη, ότι η απερρίνωση των δίψηφων συμφώνων μέσα στη λέξη, δηλ. η απόδοσή τους χωρίς τα ευ'φωνικά [μ] και [ν], χαρακτηρίζει ανθρώπους χαμηλότερου επιπέδου μόρφωσης ή άτομα μικρότερης ηλικίας, που εκφράζο'νται κυρίως με το ιδίωμα της αργκό, σε α'ντίθεση με τους περισσότερο μορφωμένους ή τους ηλικιακά μεγαλύτερους, οι οποίοι γνωρίζουν και τηρούν τους κανόνες προφοράς.

Δηλαδή οι λαϊκοί άνθρωποι δεν προφέρουν τις ευ'φωνικές συνηχήσεις;! Στη λαϊκή μας παράδοση δεν υπάρχουν τα ανάλογα ακούσματα;!
Αλήθεια, πόσοι άνθρωποι ανώτατης μόρφωσης ή εκπαίδευσης γνωρίζουν σήμερα γι΄αυτές και πόσοι από αυτούς τις προφέρουν;!
Οι δάσκαλοι στα σχολεία -κατά την παράδοση- τις εκφέρουν, και εάν ναι, τότε γιατί τα παιδιά δεν τις μαθαίνουν και δεν προφέρουν ανάλογα; 
Πόσοι από εμάς ε'ντέλει γνωρίζουν τους κανόνες προφοράς τής γλώσσας μας; Πόσοι είμαστε εξοικειωμένοι με αυτούς και πόσοι αυθόρμητα τους τηρούμε στον καθημερινό λόγο;...
Γιατί δε λέμε απλά ότι υπάρχει πλήρης άγνοια. Ότι δε γνωρίζουμε πώς να προφέρουμε τη γλώσσα μας γιατί δε διδαχθήκαμε τους α'ντίστοιχους κανόνες στο σχολείο. 
Άλλωστε πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό, όταν δεν υπάρχει το μάθημα της Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής (Ορθοφωνία) στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας!...

Η αρχική επισήμανση -η οποία είναι ό'ντως βάσιμη- θα ήταν απόλυτα εύστοχη, εφόσον στην Εκπαίδευση υπήρχε η απαραίτητη κατάρτιση, δηλ. η ανάλογη γνώση. Για τον απλούστατο λόγο ότι πρώτα διδάσκομαι τη γλώσσα μου και όλους της τους κανόνες και μετά επιλέγω πώς θα μιλήσω.

Ολοκληρώνο'ντας τον παραπάνω έ'ντονο προβληματισμό μου, εύχομαι η άγνοια, η δυσκαμψία ή η τυχόν απάθεια των αρμόδιων φορέων, να μη μας οδηγήσει σε λίγα χρόνια, αν δεν έχει ήδη συμβεί, σε μία Κοινή Νεοελληνική, της οποίας -α'ντί των ευ'φωνικών συνηχήσεων- κύριο χαρακτηριστικό τής προφοράς της θα είναι το τραχύ και κακό ηχητικό αποτέλεσμα του ιδιώματος της αργκό. 

© Αθήνα, 17/4/2017

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΙΛΟΥΝ ΑΠΟ ΜΟΝΕΣ ΤΟΥΣ...

Τα Λα'γκαδίκια με Ν ενώ το ομόρριζο Λα'γκαδάς χωρίς. Γιατί;

Ζα'γκλιβέρι [< Ζancle (παλαιότερη ονομ. της Μεσσήνης - Σικελία) < ελλην. Ζά'γκλη (< ζά'γκλον = δρέπανον) + ιταλ. vera = πραγματική].

Νεραντζιώτισσα [< νεραντζιά < νεραντζέα < νεράντζι(ον) < ναράντζιον < βενετ. naranza < ισπαν. naranja < αραβ. nāranj < περσ. nārang < σανσκριτ. nāraṅga]. 

Η Γραμματική του Μανόλη Τρια'νταφυλλίδη, στο Επίμετρο (Ορθογραφικός Οδηγός), περιλαμβάνει το νεράντζι στις λέξεις που γράφο'νται με -ντζ. Και ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι απλός: για να αποσαφηνιστεί η προφορά τους από ένα πλήθος λέξεων που προφέρουν το συμφ. σύ'μπλεγμα -τζ. 

Η Νεραντζιώτισσα είναι μία από τις ελάχιστες τοπωνυμίες της χώρας μας (π.χ. Καλέντζι, Κάντζα, Μαντζαβινάτα, Σαπιέντζα, Σκάντζουρα), με δι’ευκρινισμένη την προφορά του ευ'φωνικού [ν] στο γραπτό λόγο. Γιατί επιλέξαμε να τη γράψουμε με [τζ]; 

Σε περιοχές που συχνάζει πολύς κόσμος και κυρίως παιδιά, δε θα έπρεπε να είμαστε περισσότερο ευαισθητοποιημένοι και προσεκτικοί σε ό,τι αφορά τη γλώσσα μας;...

Η Εικόνα ε'ντός του Ναού. 

(Η ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΝΕΡΑΝΤΖΙΩΤΙΣΣΑ-Η ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ).

Πα'γκράτι [< Πα'γκράτης < ιερό Πα'γκράτους (Ηρακλέους) < παν + κράτος]. 

Ελπίζω να φρο'ντίσουμε να το δι’ορθώσουμε πριν λειτουργήσει η νέα γραμμή.

Τελικά οι ξένοι, απ΄ ό,τι δείχνουν οι χάρτες τους, γνωρίζουν καλύτερα...

Πά'ντως, οι παρακάτω αποδόσεις είναι σύμφωνες προς τους γλωσσικούς μας κανόνες και γι΄ αυτό σωστές. 

                                                                                 

Όπου:  '  το ευ'φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

            ’  η εκφορά των φθό'γγων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙ'ΕΘΝΟΥΣ ΦΩΝΗΤΙΚΟΥ ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ)

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΤΡΙΑ ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΛΕΞΗ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ

συγκεντρώνοντας ή συγκεντρώνονται

(όποιον από τους δύο τύπους προτιμάτε).

Οι σωστές αποδόσεις είναι:

συ'γκε'ντρώνο'ντας [< συν+κέ'ντρ(ο)+(κατ.) ών(ω)+-ο'ντας,-ο'νται]

(αλλιώς συŋgιεŋdρώνοŋdας)

                                   ή

συ'γκε'ντρώνο'νται  (αλλιώς συŋgιεŋdρώνοŋdαι)

και όχι όπως γράφο'νται, προφέρο'ντας δηλ. ατόφια τα δίψηφα σύμφωνα.

ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Τόσο οι παραπάνω περιπτώσεις, όσο και αυτή του

α'νταπα'ντώ'ντας [< α'ντί+απα'ντ(ώ)+(κατ.) -ώ'ντας]

(αλλιώς αŋdαπαŋdώŋdας) 

είναι ίσως οι μοναδικές λέξεις της γλώσσας μας, με τρεις συνηχήσεις του ευ'φωνικού [ν] και μάλιστα δι΄αδοχικές και δεν πρέπει να συγχέο'νται με λέξεις λέξεις που αρχίζουν από δίψηφο σύμφωνο και έχουμε άμεση επανάληψή του (π.χ. μπουμπουνίζω), οπότε το σύ'μπλεγμα προφέρεται ατόφιο.

Ωστόσο η άλλη εκδοχή του δαν΄τέλα (νταν΄τέλα), δεν επηρεάζεται από τον κανόνα της άμεσης επανάληψης του ίδιου συμφ. συ'μπλέγματος -δηλ. της ηχητικής ακολουθίας- και δι΄ατηρεί την αρχική προφορά του δίψηφου συμφώνου, επιτείνο'ντας έτσι τη σημασία της λέξης, όπως και η περίπτωση μπα'μπού (< bamboo), για δι΄αφορετικό όμως λόγο (ξένη, άκλιτη λέξη).

© Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΛΑΓΙΟΥ ΤΟΝΟΥ (ˊ) ΚΑΙ ΔΪΑΛΥΤΙΚΩΝ (¨)

© Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΛΕΞΙΚΟ ΠΡΟΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΤΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ)

Όπου  [']:  η προερρίνωση των δίψηφων συμφώνων, δηλ. η ελαφρά συνήχηση των ευ'φωνικών [ŋ] και [μ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα  -γγ/γκ, -ντ  και  -μπ  α'ντίστοιχα.

           [’]:  η απόδοση των φθό'γγων χωριστά.

Η πρώτη σελίδα του. 
Σε λίγον καιρό θα είναι δι’αθέσιμο, έτοιμο προς χρήση.


                   Α

αβανγκαρντισμός [αβα'γκαρντισμός]

αβάντα [αβά'ντα]

αβαντάζ [αβαν’τάζ]

αβάντζο [αβάντζο]

αβάντι [αβάν’τι]

αβάσκαντος [αβάσκα'ντος]

αβιομηχάνητος [αβι’ομηχάνητος]

αβοκάντο [αβοκάντο]

αγαθοποιός [αγαθοποι’ός]

αγαλλιάζω [αγαλλι’άζω]

αγαλματοποιός [αγαλματοποι’ός]

αγάντα [αγά'ντα]

αγάντζωτος [αγάντζωτος]

αγγαρεία [α'γγαρεία]

αγγειακός [α'γγει’ακός]

αγγειοδιαστολή [α'γγειοδι’αστολή]

αγγειοκαρδιογραφία [α'γγειοκαρδι’ογραφία]

αγγελία [α'γγελία]

αγγελιάζομαι [α'γγελι’άζομαι]

αγγέλιασμα [α'γγέλιασμα]

αγγελιαφόρος [α'γγελι’αφόρος]

άγγελος [ά'γγελος]

αγγελτήριο [α'γγελτήρι’ο]

άγγιγμα [ά'γγιγμα]

αγγλικανισμός [α'γγλικανισμός]

αγγλικό(ς) [α'γγλικό(ς)]

αγγούρι [α'γγούρι]

αγιάζι [αγιάζι]

αγιάζω [αγι’άζω και αγιάζω]

αγιασμός [αγιασμός] 

αγιοβασιλιάτικος [αγιοβασιλιάτικος] 

αγιογδύτης [αγιογδύτης]

αγιογραφία [αγι’ογραφία]

αγιόκλημα [αγιόκλημα]

αγιολόγιο [αγι’ολόγι’ο]

αγιορείτης [αγιορείτης]

άγιος [άγι’ος]

αγιοταφίτης [αγιοταφίτης]

αγιωνυμία [αγι’ωνυμία]

αγιωτικός [αγιωτικός]

αγκαζάρισμα [α'γκαζάρισμα]

αγκαζέ [α'γκαζέ]  

αγκάθι [α'γκάθι]

αγκίδα [α'γκίδα]  

αγκινάρα [α'γκινάρα]

αγκίστρι [α'γκίστρι]

αγκιτάτσια [αγκιτάτσι’α]

αγκλίτσα [α'γκλίτσα]

αγκομαχώ [α'γκομαχώ]

αγκορτσιά [αγκορτσιά]

αγκούσα [α'γκούσα]

αγκράφα [αγκράφα]

αγκύλη [α'γκύλη]

άγκυρα [ά'γκυρα]

αγκώνας [α'γκώνας]

αγλύκαντος [αγλύκα'ντος]

αγνάντεμα [αγνά'ντεμα]

αγνάντια [αγνά'ντια]

άγνοια [άγνοι’α]

αγόγγυστος [αγό'γγυστος]

αγράμπελη [αγρά'μπελη]

αγροκαλλιέργεια [αγροκαλλι’έργει’α] 

αγροτεμάχιο [αγροτεμάχι’ο]  

αγροτοβιομηχανικός [αγροτοβι’ομηχανικός] 

αγρύπνια [αγρύπνια]

αγρωνύμιο [αγρωνύμι’ο]

αγυιά [αγυ’ά]

αγυιόπαις [αγυ’όπαις]

αγχίνοια [αγχίνοι’α]

αδάμαντας [αδάμα'ντας]

άδεια [άδει’α = συναίνεση,

δικαίωμα]

άδεια [άδεια = κενά, κενή]

αδεμάτιαστος [αδεμάτιαστος]

αδενοπάθεια [αδενοπάθει’α]

άδεντρος [άδε'ντρος]

αδέξιος [αδέξι’ος]

αδερφοδιώχτης [αδερφοδιώχτης]

αδιαβάθμητος [αδι’αβάθμητος]

αδιάβαστος [αδιάβαστος]

αδιάβατος [αδιάβατος]

αδιαβίβαστος [αδι’αβίβαστος]

αδιάβλητος [αδι’άβλητος]

αδιάβροχο(ς) [αδι’άβροχο(ς)]

αδιάβρωτος [αδι’άβρωτος]

αδιαγούμητος [αδιαγούμητος]

αδιάζευκτος [αδι’άζευκτος]

αδιαθεσία [αδι’αθεσία]

αδιαίρετος [αδι’αίρετος]

αδιακανόνιστος [αδι’ακανόνιστος]

αδιάκοπος [αδι’άκοπος]

αδιακόρευτος [αδι’ακόρευτος]

αδιακόσμητος [αδι’ακόσμητος]

αδιακρισία [αδι’ακρισία]

αδιάλειπτος [αδι’άλειπτος]

αδιάλλακτος [αδι’άλλακτος]

αδιάλυτος [αδι’άλυτος]

αδιαμαρτύρητος [αδι’αμαρτύρητος]

© 2017  Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς