Ένρινον είναι και το [γ], όταν ευρίσκεται προ των ουρανικών [κ], [γ], [χ] ή προ του [ξ]: άγκυρα, αγγείον, άγχω, άγξω (Αχιλλέας Τζάρτζανος) ▪ Συλλογιστείτε πώς προφέρεται το πρώτο [γ] στις λόγιες <παγγερμανισμός>, <παγγνωσία> ή <συγγνωστός>, στις οποίες, κατ’ εξαίρεση, δεν έχουμε τροπή του δεύτερου συμφώνου ▪ Αρκετές φορές, τα [μπ] και [ντ] μέσα στη λέξη είναι οι άλλες μορφές των [μβ] και [νδ]: κόμβος → κόμ̂πος, ένδεκα → έν̂τεκα ▪ Αυτό που ουσιיαστικά τρέπεται είναι το δεύτερο σύμφωνο ▪ Όταν γράφω και τα δίψηφα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] αφορούν δύο φθόγ̂γους, προσθέτω ένα διיακριτικό ώστε να αναγνωρίζουν απαξάπαν̂τες πώς προφέρον̂ται ▪ Τα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] είναι δίψηφα σύμφωνα, ενώ τα [γ̂γ/γ̂κ], [μ̂π], [ν̂τ] συμφωνικά συμ̂πλέγματα ▪ Τα συμφωνικά συμ̂πλέγματα δε μονοφθογ̂γίζον̂ται (!) ▪ Το σωστό είναι να αναφερόμαστε σε έρρινα συμ̂πλέγματα και όχι σε έρρινα και άρρινα δίψηφα, παρόλο που τα γραφήματά τους ονομάζον̂ται δίψηφα σύμφωνα ▪ Αν δε γίνει η αναγ̂καία γραπτή διיάκριση ανάμεσα στα έρρινα συμ̂πλέγματα και τα δίψηφα σύμφωνα, σε λίγον καιρό θα αναφερόμαστε στην αλλοίωση και τον ψευδισμό της Κοινής Νεοελληνικής (κόμπος [b] ⇔ κόβος, έντεκα [d] ⇔ έδεκα, άγγελος [g] ⇔ agel ≠ angel < άγ̂γελος) ▪ Εάν θέλουμε να μιλούμε σωστά, να μάθουμε να ορθογραφούμε τα δίψηφα: να τα γράφουμε με το γνι [γ̂], το μίγμα [μ̂] και το νίγμα [ν̂]

Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ – ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ ΕΔΡΑΣ ΟΡΘΟΦΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕN̖TΑΞΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 



ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ


 

ΠΡΟΣ:

Την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη


ΘΕΜΑ: «Η Ορθοφωνία ως αυτοτελές γνωστικό αν̂τικείμενο στην Ανώτατη Εκπαίδευση – Πρόταση θεσμοθέτησης έδρας Αγωγής Προφορικού Λόγου και Φωνής (Ορθοφωνίας) και έν̂ταξής της στην Παιδαγωγική Εκπαίδευση» 


Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, 

Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να θέσω υπόψη σας μία πρόταση που αφορά ένα ιδιיαίτερα σημαν̂τικό, πολυδιיάστατο και μέχρι σήμερα ανεπαρκώς θεσμοθετημένο γνωστικό αν̂τικείμενο στη χώρα μας: την Ορθοφωνία.

Η Ορθοφωνία αποτελεί ένα αυτοτελές πεδίο επιστημονικής γνώσης και τεχνικής, με ευρύτατο πεδίο εφαρμογών. Δεν πραγματεύεται απλώς την εκγύμναση και ενδυνάμωση, τόσο της φωνής όσο και της άρθρωσης, με σκοπό την ανάδειξη της ερμηνείας, αλλά και τη βελτίωση ή την εξομάλυνση τυχόν δυσλειτουργιών τους. Δηλαδή δεν έχει μόνο τεχνικό ή εκπαιδευτικό χαρακτήρα, αλλά και προληπτικό ή διיορθωτικό. Συνδυיάζει γνώσεις ανατομίας και φυσιολογίας της αναπνοής, της φωνής και της άρθρωσης, φωνητικής, φωνολογίας, ακουστικής, κιναισθησίας, επικοινωνίας, ρητορικής, συνδέον̂τας την επιστημονική γνώση με την εκπαίδευση και την πράξη.

Η ιστορική παρουσία της Ορθοφωνίας στην ελληνική θεατρική εκπαίδευση συσχετίζεται με την ανάπτυξη της σύγχρονης θεατρικής παιδείας και την ανάγ̂κη συστηματικής καλλιέργειας της φωνής και της άρθρωσης. Η ανάγ̂κη αυτή υπήρξε ανέκαθεν θεμελιώδης για τη θεατρική εκπαίδευση και την ανάδειξη της υποκριτικής, ειδικά στην ερμηνεία του αρχαίου δράματος, του ποιητικού λόγου και του κλασικού ρεπερτορίου, όπου οι απαιτήσεις είναι πολύ υψηλές.

Η γνώση και η μεθοδολογία της απαιτούν ιδιיαίτερη εξειδίκευση, ιδίως όταν πρόκειται για την εκπαίδευση ηθοποιών, τραγουδιστών ή επαγ̂γελματιών ομιλητών. Η διδασκαλία της προϋποθέτει εκπαιδευτές με ουσιיαστική κατάρτιση στην τεχνική της αναπνοής, τη φωνή, την άρθρωση, την εκφορά του λόγου και την ερμηνεία.

Παρά τη σημασία και το εύρος του αν̂τικειμένου της, η Ορθοφωνία δεν έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα αυτοτελή και οργανωμένη ακαδημαϊκή υπόσταση στην ελληνική ανώτατη εκπαίδευση.

Η πρόσφατη ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και η προγραμματισμένη έναρξη της λειτουργίας της κατά το Ακαδημαϊκό Έτος 2027-2028 δημιουργούν μια ιδιיαίτερα σημαν̂τική δυνατότητα: να αποτελέσει η νέα Σχολή θεσμικό πυρήνα για την ακαδημαϊκή ανάπτυξη, τη συστηματική διδασκαλία και την επιστημονική εξέλιξη της Ορθοφωνίας στην Ελλάδα.

Η δυνατότητα έν̂ταξης του αν̂τικειμένου στον ακαδημαϊκό σχεδιיασμό της νέας Σχολής από τα πρώτα στάδια της λειτουργίας της, θα μπορούσε να καλύψει ένα μεγάλο εκπαιδευτικό κενό, δημιουργών̂τας τις προϋποθέσεις για τη συγ̂κρότηση ενός οργανωμένου πεδίου διδασκαλίας, έρευνας και εξειδικευμένης κατάρτισης.

Για το λόγο αυτό, προτείνω τη θεσμοθέτηση της Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής (Ορθοφωνίας) ως αυτοτελούς γνωστικού αν̂τικειμένου, με τη δημιουργία αν̂τίστοιχης έδρας και εξειδικευμένου εργαστηρίου, το οποίο θα αναπτύξει εκπαιδευτικό, ερευνητικό και εφαρμοσμένο έργο.

Σε μεταγενέστερο στάδιο, και εφόσον το επιστημονικό και εκπαιδευτικό έργο το δικαιολογήσει, θα μπορούσε να εξεταστεί η περαιτέρω ακαδημαϊκή ανάπτυξη του αν̂τικειμένου, ακόμη και μέσω αυτοτελούς Τμήματος ή ευρύτερης Ακαδημαϊκής Μονάδας.

Το Πεδίο Εφαρμογής της Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής

Η πρόταση αυτή δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην εκπαίδευση των ηθοποιών και των καλλιτεχνών. Η Ορθοφωνία απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που χρησιμοποιεί τη φωνή και τον προφορικό λόγο ως βασικό εργαλείο επαγ̂γελματικής δραστηριότητας, δημόσιας παρουσίας, καλλιτεχνικής έκφρασης, διδασκαλίας και επικοινωνίας.

Ενδεικτικά, αφορά:

καλλιτέχνες - πολιτικούς - διπλωμάτες - δικηγόρους - δικαστές - εισαγ̂γελείς - εκπαιδευτικούς - εισηγητές - δημοσιογράφους - παρουσιיαστές - εκφωνητές - αν̂ταποκριτές - κληρικούς - ξεναγούς -  στελέχη επιχειρήσεων - διיευθυν̂τές - εκπροσώπους τύπου, δημοσίων σχέσεων ή εξυπηρέτησης πελατών - πωλητές - διיαφημιστές - ραδιיοφωνικούς ή διיαδικτυακούς παραγωγούς - δημιουργούς ψηφιακού περιεχομένου κ.ά.

Ειδικότερα, η Ορθοφωνία μπορεί να συμβάλει:

Στις Παραστατικές Τέχνες

Στην εκπαίδευση ηθοποιών, τραγουδιστών και ερμηνευτών, στην τεχνική υποστήριξη της υποκριτικής, στην ερμηνεία του θεατρικού, του ποιητικού λόγου ή του τραγουδιού, στην ανάπτυξη της εκφραστικότητας της φωνής αλλά και στην προστασία της.

Στην Παιδαγωγική και την Εκπαίδευση

Στην κατάρτιση των μελλον̂τικών εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων, οι οποίοι χρησιμοποιούν καθημερινά τη φωνή τους ως βασικό εργαλείο διδασκαλίας και επικοινωνίας. Η σωστή αναπνοή, η καθαρή άρθρωση, η ορθή προφορά, ο ρυθμός, ο επιτονισμός, η έν̂ταση και η εκφραστικότητα του λόγου και της φωνής αποτελούν ουσιώδεις δεξιότητες για κάθε εκπαιδευτικό.

Στην Επικοινωνία και τη Ρητορική

Στην εκπαίδευση επαγ̂γελματιών που απευθύνον̂ται σε δημόσιο ακροατήριο ή χρησιμοποιούν συστηματικά τη φωνή και τον προφορικό λόγο, στο πλαίσιο της εργασίας ή των δραστηριοτήτων τους, όπως δημοσιογράφοι, παρουσιיαστές, πολιτικοί, δικηγόροι, δικαστικοί λειτουργοί, εκπαιδευτικοί, εισηγητές, ομιλητές κ.ά.

Στην Προστασία της Φωνής των Επαγ̂γελματιών Ομιλητών

Στην εκπαίδευση και συμβουλευτική επαγ̂γελματιών που καταπονούν συστηματικά τη φωνή τους, με στόχο την αποτελεσματική χρήση της, την πρόληψη της φωνητικής κόπωσης και την ανάπτυξη κατάλληλων τεχνικών διיαχείρισης.

Στην Επιστημονική Μελέτη της Φωνής

Στη διיερεύνηση της φωνητικής λειτουργίας, της ακουστικής αν̂τίληψης, της αναπνοής, της άρθρωσης και της σχέσης σώματος, φωνής και συναισθηματικής έκφρασης, σε συνέργεια με συναφή επιστημονικά πεδία, όπως η  ανατομία, η φυσιολογία, η λογοθεραπεία, η φωνητική, η ακουστική, η γλωσσολογία, οι νευροεπιστήμες, η ψυχολογία και η κινησιολογία.

Η Διיορθωτική και Εξομαλυν̂τική Διיάσταση της Ορθοφωνίας

Ιδιיαίτερα σημαν̂τική είναι και η διיορθωτική διיάσταση της Ορθοφωνίας, η οποία αναδεικνύεται κυρίως στο πλαίσιο της θεατρικής και καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.

Ο καθηγητής Ορθοφωνίας δεν καλείται να εκπαιδεύσει αποκλειστικά σπουδαστές που διיάθέτουν πρωτογενώς καλή φωνητική και αρθρωτική λειτουργία. Συχνά αναλαμβάνει να εργαστεί με άτομα που παρουσιיάζουν δυσκολίες στην αναπνοή, την άρθρωση, το ρυθμό της ομιλίας ή τη φωνή, οι οποίες επηρεάζουν την επικοινωνιακή και ερμηνευτική τους απόδοση.

Μέσα από εξειδικευμένες ασκήσεις μπορεί να συμβάλει ουσιיαστικά στη βελτίωση ή την εξομάλυνση πολλών τέτοιων δυσκολιών και επομένως στην ανάδειξη αποτελεσματικών φωνητικών και εκφραστικών δεξιοτήτων.

Η συγ̂κεκριμένη εκπαιδευτική παρέμβαση αποκτά ιδιיαίτερη σημασία στις δραματικές σχολές, όπου η καθαρότητα της άρθρωσης, η ευκρίνεια, η ορθή προφορά, η φωνητική ευελιξία και η εκφραστική επάρκεια, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ολοκληρωμένη εκπαίδευση του ηθοποιού.

Η Αναπνοή ως Θεμελιώδης Πυλώνας της Ορθοφωνίας

Η αναπνοή δεν είναι απλώς ένα μέσο υποστήριξης της φωνής. Αποτελεί τη βασική πηγή παραγωγής φωνητικού έργου και έναν από τους σημαν̂τικότερους παράγον̂τες ρύθμισης της εκφοράς του λόγου.

Ιδιיαίτερη θέση στο αν̂τικείμενο της Ορθοφωνίας κατέχει η τεχνική της αναπνοής, η οποία συνιστά θεμελιώδη προϋπόθεση της εκφοράς του λόγου και της φωνής.

Η συνειδητή γνώση και διיαχείρισή της επιτρέπουν στον ομιλητή, στον ηθοποιό και στον τραγουδιστή να αξιοποιούν αποτελεσματικά τις φωνητικές τους δυνατότητες, να ελέγχουν την έν̂ταση, τη διיάρκεια και την ποιότητα της φωνής και να αποδίδουν με ακρίβεια τις συναισθηματικές και νοηματικές διיακυμάνσεις του λόγου.

Η συστηματική εκπαίδευση στην αναπνοή, στον έλεγχο της μυϊκής συμ̂περιφοράς του σώματος, στο συν̂τονισμό αναπνοής και φώνησης, καθώς και στην αξιοποίηση των φυσικών ηχητικών δυνατοτήτων αν̂τήχησης του σώματος, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ολοκληρωμένης εκπαίδευσης ενός επαγ̂γελματία ομιλητή και ερμηνευτή.

Η Επέκταση της Ορθοφωνίας στην Πανεπιστημιακή και τη Σχολική Εκπαίδευση

Παράλληλα με την ακαδημαϊκή θεσμοθέτηση της Ορθοφωνίας στην Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, θεωρώ ότι το αν̂τικείμενο θα πρέπει να αποκτήσει σταδιיακά ουσιיαστική θέση στα προγράμματα σπουδών των Παιδαγωγικών Τμημάτων και των Πανεπιστημιακών Σχολών που σχετίζον̂ται με την επικοινωνία και τον προφορικό λόγο.

Η εκπαίδευση των μελλον̂τικών εκπαιδευτικών στην ορθή χρήση της φωνής, στην τεχνική της αναπνοής, στην καθαρή άρθρωση, στην ορθή προφορά και στην εκφραστική απόδοση του λόγου θα μπορούσε να αποτελέσει μία εξαιρετικά σημαν̂τική προσθήκη στην πανεπιστημιακή τους κατάρτιση.

Η φωνή του εκπαιδευτικού δεν αποτελεί απλώς μέσο μετάδοσης πληροφοριών. Είναι ένα από τα βασικότερα παιδαγωγικά εργαλεία, μέσω των οποίων διיαμορφώνεται η μαθησιακή εμ̂πειρία, η ακουστική αν̂τίληψη, η γλωσσική εξοικείωση και η επικοινωνιακή σχέση με τους μαθητές.

Ο εκπαιδευτικός αποτελεί καθημερινά πρότυπο προφορικού λόγου για τους μαθητές του. Ο τρόπος με τον οποίο αρθρώνει, προφέρει, τονίζει και εκφέρει τις λέξεις επηρεάζει αναπόφευκτα τη γλωσσική αν̂τίληψη και τις προφορικές τους συνήθειες. Επομένως, η εκπαίδευση του μελλον̂τικού εκπαιδευτικού στην ορθή χρήση του λόγου και της φωνής δε θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητη ή δευτερεύουσα δεξιότητα, αλλά ουσιיαστικό μέρος της παιδαγωγικής του κατάρτισης. Η τεχνική της αναπνοής μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της φωνητικής καταπόνησης, ενός ζητήματος μείζονος σημασίας για ένα επάγ̂γελμα που προϋποθέτει καθημερινή και πολύωρη χρήση της φωνής.

Η Ορθή Προφορά της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας ως Θεμελιώδης Στόχος της Εκπαίδευσης

Μία ακόμη πολύ σημαν̂τική διיάσταση της Ορθοφωνίας, την οποία θεωρώ αναγ̂καίο να αναδείξω, αφορά την ορθή προφορά της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας και τη συστηματική της διδασκαλία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Παρόλο που η καλλιέργεια του προφορικού λόγου θεωρείται ουσιώδης, η μεθοδική και εξειδικευμένη εκπαίδευση στη φωνητική και φωνολογική δομή της κοινής μας γλώσσας δεν έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα την απαραίτητη αυτοτελή θέση στα προγράμματα σπουδών των Παιδαγωγικών Τμημάτων.

Κατ’ επέκταση, οι μελλον̂τικοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν τη δυνατότητα να λάβουν οργανωμένη πανεπιστημιακή κατάρτιση στην Ορθοφωνία, ώστε να μπορούν να μεταδώσουν στους μαθητές τους τις αρχές της καθαρής άρθρωσης, της ορθής προφοράς και της σωστής εκφοράς του ελληνικού λόγου.

Μεγάλη σημασία έχει η διδασκαλία της ορθής προφοράς των δίψηφων συμφώνων [γγ/γκ], [μπ] και [ντ] και των αν̂τίστοιχων φθόγ̂γων που αποδίδον̂ται με αυτούς τους γραπτούς συνδυיασμούς.

Πρόκειται για ένα ουσιώδες μέρος της φωνητικής και φωνολογικής κατάρτισης, το οποίο απαιτεί συστηματική διδασκαλία, ακουστική εξάσκηση και πρακτική εφαρμογή. Η σωστή διיάκριση, αναγνώριση και προφορά των συγ̂κεκριμένων φθόγ̂γων, αποτελεί σημαν̂τικό στοιχείο της ορθής προφορικής έκφρασης.

Η σωστή προφορά δεν είναι απλώς ζήτημα προσωπικής φωνητικής συνήθειας. Συνιστά βασικό στοιχείο της γλωσσικής παιδείας, της σαφήνειας, της επικοινωνίας και της καλλιέργειας του προφορικού λόγου.

Η διδασκαλία της πρότυπης Κοινής Νεοελληνικής, με σεβασμό παράλληλα στις διיαλεκτικές και γλωσσικές ποικιλίες, μπορεί να συμβάλει ουσιיαστικά στην ανάπτυξη της ακουστικής αν̂τίληψης και της φωνητικής επάρκειας των μαθητών.

Για να επιτευχθεί, όμως, η συστηματική της διδασκαλία στα σχολεία, είναι απαραίτητο να προηγηθεί η εκπαίδευση των ίδιων των εκπαιδευτικών.

Για το λόγο αυτό, θεωρώ αναγ̂καία την καθιέρωση αυτοτελούς πανεπιστημιακού μαθήματος, με τίτλο: «Ορθοφωνία και Φωνητική της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας» στα Παιδαγωγικά Τμήματα, με ιδιיαίτερη έμφαση:

•Στην ορθή προφορά των φθόγ̂γων της ελληνικής γλώσσας

•Στη φωνητική πραγμάτωση των δίψηφων συμφώνων

•Στην ακουστική διיάκριση και αναγνώρισή τους

•Στην καθαρή άρθρωση και την ευκρίνεια του λόγου

•Στο σωστό τονισμό και επιτονισμό

•Στη σωστή αναπνοή και τη φωνητική αγωγή του εκπαιδευτικού

•Στη διδακτική μεθοδολογία για την καλλιέργεια της ορθής προφοράς στους μαθητές

Παράλληλα, η προτεινόμενη έδρα Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής θα μπορούσε να αποτελέσει τον επιστημονικό και εκπαιδευτικό πυρήνα για την ανάπτυξη κατάλληλης μεθοδολογίας, την κατάρτιση των εκπαιδευτικών και την παραγωγή εξειδικευμένου διδακτικού υλικού, το οποίο θα αξιοποιείται στα σχολεία.

Σε μεταγενέστερο στάδιο, θα μπορούσε να εξεταστεί η εισαγωγή ειδικά διיαμορφωμένων μαθημάτων φωνητικής αγωγής και ορθής προφοράς στην προσχολική, την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με στόχο την καλλιέργεια της ακουστικής αν̂τίληψης, της καθαρής άρθρωσης και της ορθής εκφοράς της γλώσσας μας, από μικρή ηλικία.

Με τον τρόπο αυτό, η Ορθοφωνία δε θα περιορίζεται στην εκπαίδευση των καλλιτεχνών και των επαγ̂γελματιών ομιλητών, αλλά θα αποκτήσει ουσιיάστικό ρόλο στη γενικότερη γλωσσική παιδεία της χώρας, συμβάλλον̂τας στην ενίσχυση της ορθής εκφοράς και της ποιοτικότερης προφορικής επικοινωνίας των νέων γενεών.

Δεν μπορεί να υπάρξει συστηματική διδασκαλία της ορθής προφοράς της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία, εάν προηγουμένως δεν έχει διיάσφαλιστεί η κατάλληλη επιστημονική και παιδαγωγική κατάρτιση των ίδιων των εκπαιδευτικών.

Η Επιστημονική και Ερευνητική Διיάσταση της Προτεινόμενης Ακαδημαϊκής Μονάδας

Η δημιουργία της προτεινόμενης ακαδημαϊκής μονάδας δε θα περιορίζεται αποκλειστικά στη διδασκαλία της Ορθοφωνίας, αλλά θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ευρύτερου πεδίου επιστημονικής έρευνας.

Ενδεικτικά, το ερευνητικό της έργο θα μπορούσε να επικεν̂τρώνεται:

•Στη μελέτη της φωνητικής λειτουργίας και της αναπνοϊκής υποστήριξης

•Στη φωνητική και φωνολογική καλλιέργεια της Ελληνικής Γλώσσας

•Στις μεθόδους εκπαίδευσης και διδασκαλίας του προφορικού λόγου

•Στη φωνητική αγωγή των εκπαιδευτικών και των επαγ̂γελματιών του λόγου και της φωνής

•Στην ανάπτυξη σύγχρονων εκπαιδευτικών μεθόδων και εξειδικευμένου διδακτικού υλικού

•Στη μελέτη της σχέσης φωνής, σώματος, αναπνοής και εκφραστικής επικοινωνίας

Παράλληλα, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν συνεργασίες με πανεπιστημιακά τμήματα, δραματικές και μουσικές σχολές, παιδαγωγικά ιδρύματα και συναφείς επιστημονικούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργούν̂ταν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων εκπαιδευτικών προσεγ̂γίσεων, την επιμόρφωση εξειδικευμένων εκπαιδευτών και τη σταδιακή διיαμόρφωση μιας επιστημονικής και επαγ̂γελματικής κοινότητας γύρω από το αν̂τικείμενο.

Επίλογος – Η Ανάγ̂κη Θεσμικής Αναγνώρισης της Ορθοφωνίας

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Πιστεύω ότι η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών δεν αποτελεί μόνο μία ευκαιρία αναβάθμισης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, προσφέρει και τη δυνατότητα να καλυφθούν ουσιיαστικά γνωστικά κενά που επί δεκαετίες παραμένουν εκτός οργανωμένης πανεπιστημιακής διδασκαλίας.

Η Ορθοφωνία, ως πεδίο που συνδέει την επιστήμη με την τέχνη, το σώμα με τη φωνή και τη γνώση με την εφαρμογή, αποτελεί ένα σημαν̂τικό γνωστικό αν̂τικείμενο με ευρύτατες εκπαιδευτικές, καλλιτεχνικές και κοινωνικές προεκτάσεις.

Η θεσμική της αναγνώριση θα συμβάλει όχι μόνο στην αναβάθμιση της θεατρικής και καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, αλλά και στη δημιουργία ενός ευρύτερου πεδίου επιστημονικής έρευνας και επαγ̂γελματικής κατάρτισης, με εφαρμογές σε όλους τους τομείς, όπου ο προφορικός λόγος και η φωνή αποτελούν βασικά εργαλεία επικοινωνίας.

Ιδιיαίτερα σημαν̂τική, όμως, θα είναι η συμβολή της στην ελληνική παιδεία. Η ορθή προφορά της Κοινής Νεοελληνικής, η καθαρή άρθρωση και η σωστή εκφορά του λόγου, αποτελούν στοιχεία που αξίζει να καλλιεργούν̂ται συστηματικά, ειδικά για μία γλώσσα με τόσο μακραίωνη ιστορία όπως η δική μας,  από τις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Η δημιουργία, επομένως, μιας πανεπιστημιακής έδρας Ορθοφωνίας δε θα εξυπηρετήσει μόνο τις ανάγ̂κες των Παραστατικών Τεχνών. Θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας, η οποία θα ξεκινά από την πανεπιστημιακή κατάρτιση των εκπαιδευτικών και θα φτάνει μέχρι τη σχολική αίθουσα, προσφέρον̂τας στις επόμενες γενιές ουσιיαστικότερη γλωσσική και προφορική παιδεία.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, θα ήθελα να ζητήσω:

•Την εξέταση της πρότασης για τη θεσμοθέτηση της Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής ως αυτοτελούς γνωστικού αν̂τικειμένου στην Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών

•Τη διיερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας έδρας Ορθοφωνίας ή αν̂τίστοιχης ακαδημαϊκής μονάδας, καθώς και εξειδικευμένου Εργαστηρίου με εκπαιδευτικό, ερευνητικό και εφαρμοσμένο έργο

•Την ενίσχυση των μαθημάτων Ορθοφωνίας στα προγράμματα σπουδών των δραματικών και μουσικών σπουδών

•Την καθιέρωση αυτοτελούς πανεπιστημιακού μαθήματος Ορθοφωνίας και ορθής Προφοράς της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας στα Παιδαγωγικά Τμήματα, με σκοπό την επαρκή κατάρτιση των μελλον̂τικών εκπαιδευτικών στην άρθρωση, τη φωνητική και την ορθή προφορά

•Τη διיερεύνηση της δυνατότητας εισαγωγής κατάλληλα διיαμορφωμένων μαθημάτων Ορθοφωνίας και ορθής προφοράς στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ώστε οι μαθητές να αποκτούν από μικρή ηλικία σωστές βάσεις στην προφορική χρήση της γλώσσας

•Την ανάπτυξη επιστημονικής και διδακτικής μεθοδολογίας για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και την παραγωγή ειδικά σχεδιיασμένου υποστηρικτικού υλικού για τη διδασκαλία της φωνητικής και της ορθής προφοράς της Κοινής Νεοελληνικής

Θα ήταν ιδιיαίτερη τιμή για εμένα να συμβάλω, με την επιστημονική μου κατάρτιση και την εξειδικευμένη μου γνώση, στην προσπάθεια θεσμικής ανάδειξης και ανάπτυξης της Ορθοφωνίας στην Ελλάδα.

Παραμένω στη διיάθεσή σας για την παρουσίαση της πρότασης και την αναλυτικότερη ανάπτυξη του αν̂τικειμένου, της δομής, της μεθοδολογίας και της ακαδημαϊκής του προοπτικής, είτε σε συνάν̂τηση μαζί σας, είτε με τους αρμόδιους συνεργάτες σας και υπηρεσιακούς παράγον̂τες του Υπουργείου, καθώς και με τους υπευθύνους για τον ακαδημαϊκό σχεδιיασμό της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.

Σας ευχαριστώ θερμά για το χρόνο και την προσοχή σας και ευελπιστώ ότι η πρόταση αυτή θα τύχει της δέουσας εξέτασης.


Με εκτίμηση,


Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:

1. Υφυπουργό Παιδείας, κύριο Νικόλαο Παπαϊωάννου
2. Υφυπουργό Σύγχρονου Πολιτισμού, κύριο Ιάσονα Φωτήλα
3. Πρόεδρο Διοικούσας Επιτροπής ΑΣΠΤ – Διיευθύν̂τρια Σπουδών Δραματικής Σχολής Εθνικού Θεάτρου, κυρία Δηώ Καγ̂γελάρη

ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Όπου:  (ˆ)  το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

            (י)  η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά.