Ένρινον είναι και το [γ], όταν ευρίσκεται προ των ουρανικών [κ], [γ], [χ] ή προ του [ξ]: άγκυρα, αγγείον, άγχω, άγξω (Αχιλλέας Τζάρτζανος) ▪ Συλλογιστείτε πώς προφέρεται το πρώτο [γ] στις λόγιες <παγγερμανισμός>, <παγγνωσία> ή <συγγνωστός>, στις οποίες, κατ’ εξαίρεση, δεν έχουμε τροπή του δεύτερου συμφώνου ▪ Αρκετές φορές, τα [μπ] και [ντ] μέσα στη λέξη είναι οι άλλες μορφές των [μβ] και [νδ]: κόμβος → κόμ̂πος, ένδεκα → έν̂τεκα ▪ Αυτό που ουσιיαστικά τρέπεται είναι το δεύτερο σύμφωνο ▪ Όταν γράφω και τα δίψηφα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] αφορούν δύο φθόγ̂γους, προσθέτω ένα διיακριτικό ώστε να αναγνωρίζουν απαξάπαν̂τες πώς προφέρον̂ται ▪ Τα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] είναι δίψηφα σύμφωνα, ενώ τα [γ̂γ/γ̂κ], [μ̂π], [ν̂τ] συμφωνικά συμ̂πλέγματα ▪ Τα συμφωνικά συμ̂πλέγματα δε μονοφθογ̂γίζον̂ται (!) ▪ Το σωστό είναι να αναφερόμαστε σε έρρινα συμ̂πλέγματα και όχι σε άρρινα και έρρινα δίψηφα, παρόλο που τα γραφήματά τους ονομάζον̂ται δίψηφα σύμφωνα ▪ Αν δε γίνει η αναγ̂καία γραπτή διיάκριση ανάμεσα στα έρρινα συμ̂πλέγματα και τα δίψηφα σύμφωνα, σε λίγον καιρό θα αναφερόμαστε στην αλλοίωση και τον ψευδισμό της Κοινής Νεοελληνικής (κόμπος [b] ⇔ κόβος, έντεκα [d] ⇔ έδεκα, άγγελος [g] ⇔ agel ≠ angel < άγ̂γελος) ▪ Εάν θέλουμε να μιλούμε σωστά, να μάθουμε να ορθογραφούμε τα δίψηφα: να τα γράφουμε με το γνι [γ̂], το μίγμα [μ̂] και το νίγμα [ν̂]

Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2020

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΑΤΑΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦO - Β' ΜΕΡΟΣ



ΚΩΝΣΤΑN̖TΑΡΑΣ - ΠΑΝΟΥ - ΣΚΙΑΔΑ - ΒΟΥΤΣΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ - ΣΕΙΛΗΝΟΣ - ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΣΑΠΟΥΝΤΖΑΚΗ - ΚΑΠΠΗΣ - ΚΑΤΣΑΔΡΑΜΗΣ 



(Στιχομυθία από την ταινία: ΞΥΠΟΛΗΤΟΣ ΠΡΙΓ̖ΚΙΨ)

Καραγιάννη: Εδώ είσαι Λάκη μου;

Σειληνός: Εδώ, τα λέγαμε με τον πρίγ̖κιπα  (⇒ τομ̖πρίγ̖κιπα).

Καραγιάννη: Πώς είστε Πρίγ̖κιψ;

Boυτσάς: Kαλά ευχαριστώ.

Καραγιάννη: Πήρες το πρωινό σου, Λάκη μου;

Σειληνός: Ε όχι αγάπη μου, αφού ξέρεις ότι το πρωί δεν τρώω (⇒ δεν̖τρώω).

Καραγιάννη: Δε φαίνεται κομμένος, Πρίγ̖κιψ;

Boυτσάς: Φαίνεται, αλλά απ’ το πρωινό του είναι;

Καραγιάννη: Α, βέβαια! Όταν θα παν̖τρευτούμε θα τρως δύο αβγά κι ένα ποτήρι γάλα κάθε πρωί.

Βουτσάς: A την άτιμη, δε μου τα έλεγε αυτά!… Παφ πουφ, παφ πουφ τα τσιγάρα!...

Xατζηδάκη: Πρίγ̖κιψ!...

Καραγιάννη: Κράτησες τραπέζι στ’ ασημένιο φεγ̖γάρι;

Σειληνός: Από προχτές αγάπη μου.

Καραγιάννη: Θέλω εκεί πέρα που ήμασταν χθες το βράδυ. Εκεί στο μπαράκι... Ήταν τόσο ρομαν̖τικά!...

Σαπουντζάκη: Kαλημέρα σας, Πρίγ̖κιψ!...

Βουτσάς: Άι στο διάολο και συ...

Σκιαδά: Κομμένη;!...

Βουτσάς: Μμμ… βέβαια. Τέλος πάν̖των, τέλος πάν̖των! Είμαι πολύ χαρούμενος.


(Στιχομυθία από την ταινία: Ο ΤΡΕΛΟΠΕΝΗN̖TΑΡΗΣ)

Κωνσταν̖τάρας: Πράγματι θα παν̖τρευτούμε στο Μπραχάμι.

Πάνου: Άν̖τριους, ντάρλινγκ!...

Κωνσταν̖τάρας: Αμάν!

Πάνου: Πού να φαν̖ταστείς χθες που μιλούσαμε στο τηλέφωνο, ότι σήμερα θα βρίσκομαι κιόλας εδώ.

Άν̖τριους!... Αγάπη μου!! Ξέχασες ότι με το αεροπλάνο η Νέα Υόρκη απέχει από την Αθήνα μόνο δέκα ώρες.

Άν̖τριους, δε θα με συστήσεις στους φίλους σου;!… Ή μάλλον, άφησέ με να τους μαν̖τέψω εγώ.

Ω αγαπητή μου, είσαστε όπως ακριβώς σας περιέγραψε ο Αν̖τρέας.

Χαίρομαι πάρα πολύ που θα με αν̖τικαταστήσετε.

 

(Στιχομυθία από την ταινία: O TΡΕΛΟΣ ΤΑ ‘ΧΕΙ ΤΕΤΡΑΚΟΣΙΑ)

Κάππης: Mα και… Μη!...

Κωνσταν̖τάρας: Σιיωπή!

Κάππης: Mη καλέ… Μα ξέρετε ο…

Κωνσταν̖τάρας: Ώστε θα πουλήσει η μάνα σου το σπίτι ρε, για να γίνεις ρεζίλι των σκυλιών;

Κατσαδράμης: Μα... έχω ταλέν̖το…

Κωνσταν̖τάρας: Σκασμός! Ρεντίκολο1.

Λέγε, βρε! Θα τον αφήσεις ήσυχο; Θα του πεις ότι τον κοροϊδεύεις (⇒ τογ̖κοροϊδεύεις);

Κάππης: Ναι, ναι, ναι!... Ναι τον κοροϊδεύουμε (⇒ τογ̖κοροϊδεύουμε), αφού είναι ψώνιο…

Κωνσταν̖τάρας: Τ’ άκουσες ρε μπουμπουνοκέφαλε2!! Ψώνιο σε είπε.

Κατσαδράμης: Aα... άτιμε! Θα σε σκοτώσω!!

Κωνσταν̖τάρας: O γιος σας, το μόνο που μπορεί να κάνει στον κινηματογράφο (⇒ στογ̖κινηματογράφο) είναι να πουλάει στραγάλια και γκαζόζες.

Κάππης: «O γιος σας το μόνο που μπορεί να κάνει στον κινηματογράφο (⇒ στογ̖κινηματογράφο) είναι να πουλάει στραγάλια και γκαζόζες».

Κωνσταν̖τάρας: Τον κοροϊδέψαμε (⇒ τογ̖κοροϊδέψαμε) κι αυτός μας πίστεψε.

Κάππης: «Τον κοροϊδέψαμε (⇒ τογ̖κοροϊδέψαμε) κι αυτός μας πίστεψε».

1To δίψηφο σύμφωνο προφέρεται ατόφιο, αφού η ρίζα τής λέξης το επιβάλλει (ιταλ. ridicolo).

2Ηχομιμητική λέξη· λόγω άμεσης επανάληψης του δίψηφου συμφώνου (ηχητική ακολουθία), εν̖τάσσεται στις εξαιρέσεις.

 

(Στιχομυθία από την ταινία: ΝΥΧΤΑ ΓΑΜΟΥ)

Βουτσάς: Εμείς Σαλονίκη μένουμε, αλλά τέλος πάν̖των ήρθαμε εδώ πέρα για αλλαγή, επειδή είναι ξερό το κλίμα, για το πόδι της μητέρας μου. Η μάνα μου είναι απ’ την Πόλη (⇒ τημ̖πόλη). Και γω στην Πόλη (⇒ στημ̖πόλη) γεννήθηκα. Έχουμε και μια αδελφούλα· παν̖τρεύτηκε τώρα μ’ ένα καλό παιδί. Σπίτια κάνει· μαγαζιά κάνει· τώρα είναι έγ̖κυος.

Καραγιάννη: Ο εργολάβος;!...

Βουτσάς: Nαι. Ω, όχι. Η αδελφή μου, δε σε είπα για ότι έχω μια αδερφή;!

Καραγιάννη: Μμμ, ναι.

Βουτσάς: Ναι, τώρα είναι έγ̖κυος. Αυτή, είναι έγ̖κυος. Περιμένει το πρώτο της παιδί.


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ:

Όπου:   `   τα ευ̖φωνικά [ŋ] ή [ɱ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα.

             '    η προφορά των φθόγ̖γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.



Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου