Ένρινον είναι και το [γ], όταν ευρίσκεται προ των ουρανικών [κ], [γ], [χ] ή προ του [ξ]: άγκυρα, αγγείον, άγχω, άγξω (Αχιλλέας Τζάρτζανος) ▪ Συλλογιστείτε πώς προφέρεται το πρώτο [γ] στις λόγιες <παγγερμανισμός>, <παγγνωσία> ή <συγγνωστός>, στις οποίες, κατ’ εξαίρεση, δεν έχουμε τροπή του δεύτερου συμφώνου ▪ Αρκετές φορές, τα [μπ] και [ντ] μέσα στη λέξη είναι οι άλλες μορφές των [μβ] και [νδ]: κόμβος → κόμ̂πος, ένδεκα → έν̂τεκα ▪ Αυτό που ουσιיαστικά τρέπεται είναι το δεύτερο σύμφωνο ▪ Όταν γράφω και τα δίψηφα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] αφορούν δύο φθόγ̂γους, προσθέτω ένα διיακριτικό ώστε να αναγνωρίζουν απαξάπαν̂τες πώς προφέρον̂ται ▪ Μάθαμε να ορθογραφούμε αλλά όχι να ορθοφωνούμε ▪ Εάν δε γίνει η αναγ̂καία γραπτή διיάκριση ανάμεσα στα έρρινα και τα άρρινα δίψηφα, σε λίγον καιρό θα αναφερόμαστε στην αλλοίωση και τον ψευδισμό της Κοινής Νεοελληνικής (κόμπος [b] ⇔ κόβος, έντεκα [d] ⇔ έδεκα, άγγελος [g] ⇔ agel ≠ angel < άγ̂γελος) ▪ Αν θες να μάθεις να μιλάς σωστά τη μητρική σου γλώσσα και να βοηθήσεις κι άλλους να μιλούν ορθά, να τη γράφεις πάν̂τα με το γνι [γ̂], το μίγμα [μ̂] και το νίγμα [ν̂]

Κυριακή 29 Οκτωβρίου 2023

ΟΙ ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣ ΣΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

 



ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ 16 ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ



Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρης Χορν, Μάρω Κον̂τού, Ζωή Φυτούση, Χριστόφορος Ζήκας, Πάνος Γαβαλάς, Ρία ΚούρτηΝτόρα Γιαννακοπούλου, The Charms, Τζένη Βάνου, Πόπη Αστεριάδη, ΔάκηςΓιάννης Πουλόπουλος, Χρηστάκης

είναι μερικά παραδείγματα καλλιτεχνών οι οποίοι, στα παρακάτω τραγουδίσματά τους, προφέρουν αλάνθαστα τις ευ̂φωνικές συνηχήσεις της γλώσσας μας.

Ακολουθούν οι φωνητικές αποδόσεις και σύνδεσμοι με αναφορές και σε άλλους επώνυμους ή αξιόλογους καλλιτέχνες (βάσει σειράς με την οποία παρουσιיάζον̂ται τα βίντεο), όπως οι:

Γιώργος Μούτσιος, Κώστας Κακκαβάς, Ανδρέας Μπάρκουλης, Γιάννης ΒογιατζήςΔημήτρης Παπαμιχαήλ, Κώστας Καρράς, Γιάννης Φέρτης, Άγ̂γελος Αν̂τωνόπουλος, Νίκος Ξανθόπουλος, Τζένη ΚαρέζηΜελίνα Μερκούρη, Ελένη Ροδά, Καίτη ΠαπανίκαΜαίρη Χρονοπούλου, Δώρα Σιτζάνη, Μαρινέλλα, Κώστας Χατζής, Κώστας Μπέζος, Μάρκος Βαμβακάρης, Κώστας Ρούκουνας, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Σπύρος Ζαγοραίος, Μαρίνα Βολουδάκη, Βασίλης Τσιτσάνης, Καίτη Γκρέι, Σωτηρία Μπέλλου, Λιζέτα Νικολάου, Τάκης Μπίνης και Μαρία Σουλτάτου.

Καλή σας ακρόαση!


Τίτλος: ΕΧΩ ΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΟ

Ερμηνεύτρια: Αλίκη Βουγιουκλάκη

Συνθέτης: Μάνος Χατζιδάκις

Στιχουργός: Αλέκος Σακελλάριος

Ταινία: ΤΟ ΞΥΛΟ ΒΓΗΚΕ ΑΠ’ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ (1959)


Έχω ένα μυστικό κρυμμένο στης καρδιάς τα βάθη

κανείς δεν το ‘χει [→ δεν̂τοχει] μάθει και ποτέ δε θα το πω

Να μείνει θέλω πάν̂τα δικό μου, το μυστικό μου

αυτό το μυστικό το γλυκό μου, που τ’ αγαπώ (δις)


Έχω ένα μυστικό που όλα τα ομορφαίνει

και πρώτη μου φορά με πλημμυρίζει η χαρά (δις)


Έχω ένα μυστικό που στη ματιά μου μέσα λάμ̂πει

το ξέρουνε οι κάμ̂ποι, το ‘χει μάθει το βουνό

Το τραγουδούν τη νύχτα στα κλώνια όλα τα αηδόνια

κι όλο το γράφουν τα χελιδόνια στον ουρανό (δις)


Έχω ένα μυστικό που τη ζωή μου έχει αλλάξει

μα δεν το ‘χω [→ δεν̂τοχω] σκοπό ποτέ μου να σας το πω (δις)


Έχω ένα μυστικό που μες στα χείλια μου έχει μπλέξει

κι είναι μια λέξη μόνο, μια λεξούλα, μόνο μια

Σαν έλθει η νύχτα η ξελογιάστρα τη γράφουν τ’ άστρα

κι όλο τη λένε μέσα στη γλάστρα τα γιασεμιά (δις)


Έχω ένα μυστικό που τη ζωή μου έχει αλλάξει

μα δεν το ‘χω [→ δεν̂τοχω] σκοπό ποτέ μου να σας το πω

Έχω ένα μυστικό που όλα τα ομορφαίνει

μα δεν το ‘χω [→ δεν̂τοχω] σκοπό ποτέ μου να σας το πω



Τίτλος: ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΛΑΤΙΑ

Ερμηνεύτρια: Αλίκη Βουγιουκλάκη

Συνθέτης: Μάνος Χατζιδάκις

Στιχουργός: Γιώργος Ρούσσος

Ταινία: ΜΑΝΤΑΛΕΝΑ* (1960)


Θάλασσα πλατιά

σ’ αγαπώ γιατί μου μοιάζεις

θάλασσα βαθιά

μια στιγμή δεν ησυχάζεις

λες κι έχεις καρδιά

την καρδιά [→ τηγ̂καρδγιά] μου τη μικρούλα, τη φτωχιά


Όνειρα τρελά

που πετούν στο κύμα πάνω

φτάνουν στην καρδιά [→ στηγ̂καρδγιά]

και τα νιάτα μας ξυπνάνε

όνειρα τρελά

και οι πόθοι φτερουγίζουν σαν πουλιά [→ σαμ̂πουλιά]


Έχω έναν καημό [→ έναγ̂καημό]

που με τρώει γλυκά και με λιώνει

έχω έναν καημό [→ έναγ̂καημό], θα ‘ρθω να στον πω [→ στομ̂πω]

αδερφή μου εσύ, θάλασσα που σ’ αγαπώ


Κύματα πουλιά

στα ταξίδια σας που πάτε

τα αλαργινά

την κρυφή [→ τηγ̂κρυφή] μου λύπη πάρτε

κι από ‘κει μακριά

να μου φέρετε κι εμένα τη χαρά 

* Η ρίζα του ονόματος (Μαγδαληνή < Magdala), επιβάλλει την άρρινη προφορά του δίψηφου συμφώνου.


Τίτλος: ΠΕΣ ΜΟΥ ΜΙΑ ΛΕΞΗ

Ερμηνευτές: Δημήτρης Χορν - Μάρω Κον̂τού

Συνθέτης: Μάνος Χατζιδάκις

Στιχουργός: Αλέκος Σακελλάριος

Ταινία: ΑΛΙΜΟΝΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ (1961)


Πες μου μια λέξη

αυτή τη μόνη λέξη

σε λίγο πια θα φέξει

θα ‘ρθει η χλωμή αυγή


Κον̂τεύει έξι

ας πούμε αυτή τη λέξη

που ‘χει στα χείλη μπλέξει

και δεν τολμά [→ δεν̂τολμά] να βγει


Ο ουρανός

ο μεγάλος ουρανός

είν’ ακόμα σκοτεινός

και η νύχτα κυλά


Μα εκεί ψηλά

κοίτα έν’ άστρο που δειλά

μοναχό φεγ̂γοβολά

και μας χαμογελά


Νύχτα ασημένια

κι η κάθε μου η έννοια

σ’ απόχη μεταξένια

από ξανθά μαλλιά


Γλυκοχαράζει

αλλά δε σε πειράζει

που γέμισε μαράζι

η άδεια μου αγ̂καλιά


Τίτλος: ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΟΙ ΧΑN̖TΡΕΣ

Ερμηνευτής: Δημήτρης Χορν

Συνθέτης: Μίμης Πλέσσας

Στιχουργός: Κώστας Πρετεντέρης

Ταινία: Η ΑΘΗΝΑ ΤΗ ΝΥΧΤΑ (1962)


Οι κόκκινες, οι πράσινες

οι θαλασσιές σου οι χάν̂τρες

στα χέρια χτες εφέρανε

δέκα λεβέν̂τες άνδρες (> άν̂τρες)


Φέραν κακό και ταραχή

στης Κοκκινιάς τις μάν̂τρες

οι πράσινες, οι κόκκινες

οι θαλασσιές σου οι χάνδρες (> χάν̂τρες)


Ωχ, βγάλε τα στολίδια σου

που βάζεις σαν περνάς [→ σαμ̂περνάς]

και πάψε τα παιχνίδια σου

και μη μας τυραννάς

 

Τα κόκκινα, τα πράσινα

τα μπλε σου τα βραχιόλια

τρελάναν τα Πετράλωνα

και κάψαν τα Σεπόλια


Αλλ’ αν βρεθεί ο μάστορας

θα κλαίει η καρδιά μου η δόλια

τα πράσινα, τα κόκκινα

τα μπλε σου τα βραχιόλια


Ωχ, βγάλε τα στολίδια σου

που βάζεις σαν περνάς [→ σαμ̂περνάς]

και πάψε τα παιχνίδια σου

και μη μας τυραννάς


Τίτλος: ΤΑ ΔΑΚΡΥΑ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΥΤΑ

Ερμηνευτές: Ζωή Φυτούση - Χριστόφορος Ζήκας

Συνθέτης: Σταύρος Ξαρχάκος

Στιχουργός: Βαγ̂γέλης Γκούφας

Ταινία: ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ (1962)


Τα δάκρυα μου είναι καυτά

τα δάκρυα, τα δάκρυα μου είναι καυτά

σου κάψαν το μαν̂τίλι

Και τα φιλιά και τα φιλιά μου είναι πικρά

σου πίκραναν τα χείλη


Πέφτει η βροχή σταλαματιά

πέφτει η βροχή σταλαματιά, σταλαματιά

θολώνει τη ματιά μου

Έγιν’ η γη κι η θάλασσα τόσο πλατιά

δεν την [→ δεν̂την] χωράς καρδιά μου



Τίτλος: Ο ΑΜΑΞΑΣ (ΚΑΡΟΤΣΕΡΗ)

Ερμηνεύτρια: Αλίκη Βουγιουκλάκη

Συνθέτης: Μάνος Χατζιδάκις

Στιχουργός: Αλέκος Σακελλάριος

Ταινία: ΧΤΥΠΟΚΑΡΔΙΑ ΣΤΟ ΘΡΑΝΙΟ (1963)


Καροτσέρη, καροτσέρη

άσ’ το καμουτσίκι απ’ το χέρι

και μην το [→ μην̂το] χτυπάς


Δε χρειάζεται να τρέχεις

όταν τόσο πια κον̂τά σου έχεις

κείνον που αγαπάς


Άσ’ το τ’ αμάξι μονάχο να κυλάει

κι όπου κι αν πάει για μένα είναι καλά

Όλα είναι εν̂τάξει κι η αγάπη μου είναι πλάι

κι όταν γελάει, ο κόσμος μου γελά


Καροτσέρη, καροτσέρη

άσ’ το καμουτσίκι απ’ το χέρι

και μην το [→ μην̂το] χτυπάς

 

Δε χρειάζεται να τρέχεις

όταν τόσο πια κον̂τά σου έχεις

κείνον που αγαπάς


Όλα γύρω μου είναι ωραία

κι έχω την αγάπη μου παρέα

δίπλα μου εδωνά


Άσ’ τη ρόδα να γυρίζει

μια τρελή χαρά με πλημμυρίζει

και με κυβερνά


Όλα είναι εν̂τάξει κι η αγάπη μου είναι πλάι

κι όταν γελάει ο κόσμος μού γελά

Άσ’ το τ’ αμάξι μονάχο να κυλάει

κι όπου κι αν πάει για μένα είναι καλά


Καροτσέρη, καροτσέρη

άσ’ το καμουτσίκι απ’ το χέρι

και μην το [→ μην̂το] χτυπάς


Δε χρειάζεται να τρέχεις

όταν τόσο πια κον̂τά σου έχεις

κείνον που αγαπάς


Τίτλος: ΟΝΕΙΡΟ ΔΕΜΕΝΟ ΣΤΟ ΜΟΥΡΑΓΙΟ

Ερμηνευτές: Πάνος Γαβαλάς - Ρία Κούρτη

Συνθέτης: Σταύρος Ξαρχάκος

Στιχουργός: Βαγ̂γέλης Γκούφας

Ταινία: ΛΟΛΑ (1964)


Όνειρο δεμένο στο μουράγιο

πόρτα μου κλεισμένη στο νοτιά

Έκανα τον πόνο [→ τομ̂πόνο] μου κουράγιο

στην αγάπη μου έβαλα φωτιά


Μαύρος, βαρύς ο ουρανός

απόψε που ‘ρθες να με βρεις

Είναι μεγάλος ο καημός

να τον αν̂τέ– να τον αν̂τέξεις δεν μπορείς [→ δεμ̂πορείς]

 

Στην αγάπη μου έστησαν καρτέρι

κι από τ’ άστρα κλέψανε το φως

Άστραψε στη νύχτα το μαχαίρι

κι ο καημός μου γίνηκε αδερφός


Μαύρος, βαρύς ο ουρανός

απόψε που ‘ρθες να με βρεις

Είναι μεγάλος ο καημός

να το αν̂τέ– να τον αν̂τέξεις δεν μπορείς [→ δεμ̂πορείς]


Τίτλος: ΣΤΡΩΣΕ ΤΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΟΥ ΓΙΑ ΔΥΟ

Ερμηνεύτρια: Ντόρα Γιαννακοπούλου

Συνθέτης: Μίκης Θεοδωράκης

Στιχουργός: Ιάκωβος Καμ̂πανέλλης

Ταινία: ΚΑΤΑΙΓΙΔΑ (1965)


Ο δρόμος είναι σκοτεινός

ώσπου να σ’ αν̂ταμώσω

Ξεπρόβαλε μεσοστρατίς

το χέρι να σου δώσω


Στρώσε το στρώμα σου για δυο

για σένα και για μένα

Ν’ αγ̂καλιαστούμε απ’ την αρχή

να ‘ν’ όλα αναστημένα


Σ’ αγ̂κάλιασα, μ’ αγ̂κάλιασες

μου πήρες και σου πήρα

Χάθηκα μες στα μάτια σου

και στη δική σου μοίρα


Στρώσε το στρώμα σου για δυο

για σένα και για μένα

Ν’ αγ̂καλιαστούμε απ’ την αρχή

να ‘ν’ όλ ... –


Τίτλος: ΕΞΩ ΑΠ’ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ερμηνευτής: Τέρης Ιερεμίας (The Charms)

Συνθέτης: Del Shannon

Στιχουργός: Κώστας Τσερώνης

Ταινία: Ο ΓΑΜ̖ΠΡΟΣ ΜΟΥ Ο ΠΡΟΙΚΟΘΗΡΑΣ (1967)


Εσένα π’ αγαπώ

ποτέ δε θα στο πω

γιατί μες στην καρδιά [→ στηγ̂καρδγιά] βαθιά

είναι πάν̂τα μια μικρή φωλιά


Θα δώσεις τη χαρά

αγάπη μου μικρή

σε κείνον που προσμένεις συ

πάν̂τα να ‘ρθει, να ζήσετε μαζί


Ξέχνα, ξέχνα την παλιά [→ τημ̂παλιά] ζωή

Ξέχνα, ξέχνα, να χαρείς μπορείς

μέσα στη φωλιά μας, αν θα μπεις

Έξω απ’ τον κόσμο [→ τογ̂κόμο] (δις)

 

Πάν̂τα λύπη, πάν̂τα θλίψη

σου γεμίζει την ψυχή [→ τημ̂πz̥υχή]

Φύγε τώρα, φύγε,

έλα στη γωνίτσα μας μαζί


Ξέχνα, ξέχνα την παλιά [→ τημ̂παλιά] ζωή

Ξέχνα, ξέχνα, να χαρείς μπορείς

μέσα στη φωλιά μας, αν θα μπεις

Έξω απ’ τον κόσμο [→ τογ̂κόμο] (δις)


Ξέχνα, ξέχνα την παλιά [→ τημ̂παλιά] ζωή

Ξέχνα, ξέχνα, να χαρείς μπορείς

μέσα στη φωλιά μας, αν θα μπεις

Έξω απ’ τον κόσμο [→ τογ̂κόμο] (τρις)


Τίτλος: Σ’ ΑΓΑΠΩ

Ερμηνεύτρια: Τζένη Βάνου*

Συνθέτης: Νίκος Μαμαγ̂κάκης

Στιχουργός: Νίκος Φώσκολος

Ταινία: Η ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΜΙΣΟΥΣ (1968)


Ο ήλιος βγαίνει μες στα μάτια σου

λάμ̂πουν στα μάτια σου τ’ αστέρια

και μες στα χέρια μου τα χέρια σου

δυο τρομαγμένα περιστέρια (δις)

 

Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ

η αγάπη αυτή με πεθαίνει

Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ

η αγάπη αυτή μ’ ανασταίνει (δις)


Η νύχτα έρχεται στο βλέμμα σου

στα βλέφαρά σου η μέρα γέρνει

μια λέξη σου μου δίνει τη ζωή

και μια σου λέξη μου την παίρνει [→ τημ̂παίρνει] (δις)


Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ

η αγάπη αυτή με πεθαίνει

Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ

η αγάπη αυτή μ' ανασταίνει

* Στο τραγούδι ντουμπλάρει τη φωνή της Νόνικας Γαληνέα, ενώ τη στιγμή που ο Γαλανός σπάζει την τηλεόραση, το κομμάτι που ακούγεται στην ταινία είναι το «Παιδί μου».

  

Τίτλος: ΣΚΛΗΡΟ ΜΟΥ ΑΓΟΡΙ

Ερμηνεύτρια: Πόπη Αστεριάδη

Συνθέτης: Νίκος Μαμαγ̂κάκης

Στιχουργός: Ντίνος Δημόπουλος

Ταινία: ΜΙΑ ΙΤΑΛΙΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΨΕΛΗ (1968)

 

Ρίχνω μαχαίρι και βρίσκω στόχο

ντέρτι που το ‘χω, ποιος να το ξέρει

Πιάνω λουλούδι κι είν’ η καρδιά σου

αγόρι γεια σου, μπες στο τραγούδι

 

Απόψε για σένα, θ’ ανάψω τ’ αστέρια

να πέσουν βροχή, μες στα δυο σου τα χέρια

Θα κάψω για χάρη σου και το φεγ̂γάρι

σκληρό μου αγόρι, χλωμό παλληκάρι (δις)

 

Βρίσκω κοχύλι, στ’ ακροθαλάσσι

μ’ έχουν γελάσει, τα δυο σου χείλη

Γίνηκε αύρα το ξεροβόρι

γεια σου αγόρι, που σε ξανάβρα

 

Απόψε για σένα, θ’ ανάψω τ’ αστέρια

να πέσουν βροχή, μες στα δυο σου τα χέρια

Θα κάψω για χάρη σου και το φεγ̂γάρι

σκληρό μου αγόρι, χλωμό παλληκάρι (δις)


Τίτλος: ΤΟΣΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ

Ερμηνευτής: Δάκης

Συνθέτης: Μίμης Πλέσσας

Στιχουργός: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Ταινία: ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓ̖ΚΕΣ (1968)

 

Πέρασες τόσες βροχές για να ‘ρθεις σε μένα

φέρνον̂τας χούφτες με φως να νιφτώ

Πέρασα τόσες ζωές για να βρω εσένα

μες στη ζεστή σου αγ̂καλιά να κρυφτώ


Τόσα καλοκαίρια

μου ‘χαν φύγει από τα χέρια

τόσα καλοκαίρια που δεν σ’ αγαπούσα

Ρώταγα τι φταίει

για το στόμα μου που καίει

τώρα ξέρω πως τα χείλη σου ζητούσα


Άπλωσες τα χέρια

και γυρνούν τα καλοκαίρια

και με φέρνουν να βρεθώ κον̂τά σου

σε θέλω, σε θέλω, σ’ αγαπώ


Τίτλος: ΚΑΜΑΡΟΥΛΑ ΜΙΑ ΣΤΑΛΙΑ

Ερμηνευτές: Γιάννης Πουλόπουλος - Μαίρη Χρονοπούλου

Συνθέτης: Μίμης Πλέσσας

Στιχουργός: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Ταινία: ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓ̖ΚΕΣ (1968)


Άπλωσε το μεσονύχτι

το γλυκό του δίχτυ

πάνω στη μικρή μας γειτονιά

Ξέχασέ τα όλα τώρα

είναι της αγάπης ώρα

βάλε το κλειδί στην κλειδωνιά [→ στηγ̂κλειδωνιά]


Καμαρούλα μια σταλιά

δύο επί τρία

κόχη και λατρεία

τοίχος και φιλιά

Καμαρούλα μια σταλιά

τοίχος και φιλιά


Φύσα το κερί να σβήσει

και να μας αφήσει

μόνους μες στη νύχτα την καλή [→ τηγ̂καλή]

Σφίξου στην καρδιά [→ στηγ̂καρδγιά] μου επάνω

για να σε ζεστάνω

σαν χελιδονάκι σαν πουλί [→ σαμ̂πουλί]


Καμαρούλα μια σταλιά

δύο επί τρία

κόχη και λατρεία

τοίχος και φιλιά

Καμαρούλα μια σταλιά

τοίχος και φιλιά


Τίτλος: ΘΑ ΖΗΣΩ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΟΥΛΙ (ΚΑΝΑΡΑ)

Ερμηνευτής: Χρηστάκης (Χρήστος Σύρπος)

Συνθέτης: Ζακ Ιακωβίδης

Στιχουργός: Μιχάλης Γαβριηλίδης

Ταινία: Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΝΗΡΟΣ (1970)


Δεν θέλω μόνιμη αγ̂καλιά, δεν θέλω μόνιμα φιλιά

δεν θέλω έλεγχο τι κάνω και πού πάω

Τι ώρα γύρισα εχθές, με ποιες αλήτευα προχτές

τέτοια σκλαβιά δεν την μπορώ [→ δεν̂τημ̂πορώ]

δεν την [→ δεν̂την] βαστάω


Θα ζήσω ελεύθερο πουλί κι όχι κορόιδο στο κλουβί

για μια μονάχα θηλυκιά να κελαηδάω

Θα χτίσω είκοσι φωλιές κι άμα γουστάρω αγ̂καλιές

από κανάρα σε κανάρα θα πετάω (δις)

 

Θέλει η ζωή μας αλλαγές και ας τσατίζον̂ται* πολλές

δεν δίνω φράγ̂κο κάθε μια τι θα μου σούρει

Και το πουλί για να τραφεί, πρέπει ν αλλάζει την τροφή [→ την̂τροφή]

και όχι σκέτο κανναβούρι, κανναβούρι


Θα ζήσω ελεύθερο πουλί κι όχι κορόιδο στο κλουβί

για μια μονάχα θηλυκιά να κελαηδάω

Θα χτίσω είκοσι φωλιές κι άμα γουστάρω αγ̂καλιές

από κανάρα σε κανάρα θα πετάω (δις)

* Ορθότερο του τσαντίζον̂ται [< τσατίζω < τουρκ. çatış(mak) > τσατίλα και όχι τσαντίλα < σλαβ. čedilo = ύφασμα για το στράγ̂γισμα του τυριού ή του γάλακτος].

 

Τίτλος: ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Ερμηνευτής: Δάκης

Συνθέτης: Μίμης Πλέσσας

Στιχουργός: Αλέκος Σακελλάριος

Ταινία: Η ΘΕΙΑ ΜΟΥ Η ΧΙΠΙΣΣΑ (1970)


Αυτό το καλοκαίρι το περίμενα

γαλάζιο σαν τα [→ σαν̂τα] μάτια σου

καυτό σαν το [→ σαν̂το] φιλί σου

Μα πέρασε σα να ‘τανε φθινόπωρο

γιατί εγώ δεν ήμουνα μαζί σου


Αυτό το καλοκαίρι το περίμενα

με δίχως ένα σύννεφο

με δίχως στενοχώρια

Αλλ’ όμως δεν με ζέστανε ο ήλιος του

γιατί το πέρασα από σένα χώρια


Αυτό το καλοκαίρι το περίμενα

με δίχως ένα σύννεφο

με ξάστερα τα βράδια

Δεν ήρθες και τ’ αστέρια του χαθήκανε

δεν ήρθες και δυο χέρια μείναν άδεια


Αυτό το καλοκαίρι το περίμενα

με δίχως ένα σύννεφο

με δίχως στενοχώρια

Αλλ’ όμως δεν με ζέστανε ο ήλιος του

γιατί το πέρασα από σένα χώρια


Τίτλος: ΠΟΙΑ ΝΥΧΤΑ Σ’ ΕΚΛΕΨΕ

Ερμηνευτής: Γιάννης Πουλόπουλος

Συνθέτης: Μίμης Πλέσσας

Στιχουργός: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Ταινία: Ο ΚΑΤΕΡΓΑΡΗΣ (1971)


Βροχή στο πρόσωπό μου

ο ήλιος πουθενά

Ψάχνω για τ’ όνειρό μου

μα γύρω μου βουνά (δις)

 

Ποια νύχτα σ’ έκλεψε

ποια πίκρα σ’ έκρυψε

και τώρα πια, για ποιαν θα τραγουδώ;


Νωρίς που βράδιασε

ο κόσμος άδειασε

αγάπη μου, δε θα σε ξαναδώ

δε θα σε ξαναδώ


Στης λησμονιάς τη βρύση

δεν έχει πια νερό

Ξέρω δεν θα γυρίσει

μα θα την καρτερώ [→ τηγ̂καρτερώ] (δις)


Ποια νύχτα σ’ έκλεψε

ποια πίκρα σ’ έκρυψε

και τώρα πια, για ποιαν θα τραγουδώ;


Νωρίς που βράδιασε

ο κόσμος άδειασε

αγάπη μου, δε θα σε ξαναδώ

δε θα σε ξαναδώ


ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ:

Επώνυμοι ηθοποιοί τραγουδούν τις ευ̂φωνικές συνηχήσεις της γλώσσας μας

Οι ευ̂φωνικές συνηχήσεις στα τραγουδίσματα δημοφιλών ελληνίδων ηθοποιών




ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

             י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

             γ   η απαλή συνήχηση του [γ].

             o   η άτονη φώνηση του [ζ].

 

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
ΚαθΑγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

Τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιών, όπως και τα βίντεο, ανήκουν στους δημιουργούς τους και η χρήση τους γίνεται, αποκλειστικά, για εκπαιδευτικούς λόγους.

Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2023

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ - Δ' ΜΕΡΟΣ

 


ΟΙ ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣ, ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ



ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ARTEX


Φωνητική απόδοση:

« …..

- Όλα σήμερα ακολουθούν το βήμα της προόδου και συγχρονίζον̂ται.

- Φρον̂τίστε και σεις το σπίτι σας, την καλύτερη [→ τηγ̂καλύτερη] γωνιά για ξεκούραση.

… Βελούδινοι στην όψη, οι τοίχοι, πλένον̂ται και οι αποχρώσεις παραμένουν αναλλοίωτες.

- Και ξέρετε;

Αρχίζον̂τας το πρωί… το βράδυ έτοιμο!

- ARTEX: είναι το καύχημα των πλαστικών [→ τωμ̂πλαστικών] χρωμάτων.

- ARTEX: πλαστικά χρώματα της Ελληνικής Βιיομηχανίας ΧΡΩΤΕΞ!».


ΧΛΩΡΙΝΗ KLINEX


Φωνητική απόδοση

« .....

- Τι ‘ναι αυτό;!

- Λευκαν̂τικό!

- Αυτό δεν είναι χλωρίνη KLINEX!...

- Οι νοικοκυρές που χρησιμοποιούν χλωρίνη KLINEX, δεν την [→ δεν̂την] αλλάζουν.

Δεν είναι κοινό λευκαν̂τικό.

Δίνει λευκότερα λευκά και επειδή είναι διπλά φιλτραρισμένη, η χλωρίνη KLINEX δεν καταστρέφει [→ δεγ̂καταστρέφει] τα ρούχα.

- Θεία, έχεις μεγάλο δίκιο που την εμ̂πιστεύεσαι.

ΧΛΩΡΙΝΗ KLINEX: Αυτήν ξέρετε, αυτήν εμ̂πιστεύεστε!

Είναι το ασφαλέστερο λευκαν̂τικό, γιατί είναι το αγνότερο».


ΔΕΛΤΙΟ ΠΡΟ-ΠΟ

Φωνητική απόδοση:

«ΠΡΟ-ΠΟ.

Τα έκτακτα δελτία συνεχίζον̂ται με αγώνες Β' και Γ' Εθνικής Κατηγορίας.

Τώρα που τα Πρωταθλήματα βρίσκον̂ται στο αποκορύφωμά τους, παίξτε και κερδίστε!

….. ».


ΦΙΛΜ KODAK GOLD


Φωνητική απόδοση:

«Μια φορά κι έναν καιρό [→ έναγ̂καιρό], ήταν ένα κοριτσάκι με έξυπνα, μεγάλα ματάκια και κατάξανθες μπουκλίτσες.

Αλήθεια, αν αυτό το καλό, πανέμορφο κουκλάκι ήταν το δικό σας, ποιο φιλμ θα διαλέγατε;

Σίγουρα, το KODAK [κόντακ] GOLD: το χρυσό φιλμ της KODAK.

… Στιγμές σαν κι [→ σαγ̂κι] αυτές, αξίζουν χρυσό!».



ΔΕΗ - ΔΙἈΦΗΜΙΣΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ


Φωνητική απόδοση:

«… Φέτος, κάνουμε κι εμείς κάτι καλό για τα παιδιά που μας χρειάζον̂ται.

Μπαίνουμε στο dei.gr, στέλνουμε την καλή [→ τηγκαλή]* μας ενέργεια και η ΔΕΗ προσφέρει, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, 1.000.000 ευρώ, για τις ανάγ̂κες των παιδιών [→ τωμ̂παιδιών]!

- ….. ».

* Εσφαλμένη απόδοση, αν̂τί του ορθού [τηγ̂καλή].


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

             י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

 

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
ΚαθΑγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2023

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ - Γ' ΜΕΡΟΣ


 

ΟΙ ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ



ΑΠΟΡΡΥΠΑN̖TΙΚΟ ROL

Φωνητική απόδοση:

«Δεν το [→ δεν̂το] υποψιיάζεται· μα σήμερα, κάτι θ’ αλλάξει στη ζωή της.

… Το οξυγόνο εισχωρεί βαθιά στο ρούχο· και τίποτα δε λευκαίνει, σαν το [→ σαν̂το] οξυγόνο!...

... Νέο ROL OXYGÈNE, μια άσπρη δύναμη».


ΣΠΡΕΪ SUNSILK


Φωνητική απόδοση:

«... Καλλυν̂τικό σπρέι χτενίσματος SUNSILK.

Κρατάει τα μαλλιά σας καλοχτενισμένα, διיατηρών̂τας τη φυσική τους απαλότητα και λάμψη.

Σπρέι χτενίσματος SUNSILK: το χάδι στα μαλλιά σας».

ΟΔΟN̖TΟΚΡΕΜΑ COLGATE TOTAL

Φωνητική απόδοση:

«Τώρα, μια νέα οδον̂τόκρεμα που συνεχίζει να ενεργεί, ακόμα κι όταν δεν βουρτσίζετε, είναι γεγονός!

… Αν̂τιμικροβιακή προστασία, ανάμεσα στα βουρτσίσματα.

… Καταπολεμά την τερηδόνα [→ την̂τερηδόνα], ενώ δουλεύετε.

… Προστασία μεγάλης διיάρκειας, COLGATE TOTAL.

….. ».

ΦΡΕΣΚΟ ΓΑΛΑ ΟΛΥΜ̖ΠΟΣ

Φωνητική απόδοση:

«Πολλά έχουν αλλάξει εδώ και πενήν̂τα χρόνια.

… Συλλέγουμε το γάλα μας μόνο από επιλεγμένες κον̂τινές φάρμες και είναι πάν̂τα το ίδιο φρέσκο και με την ίδια αγαπημένη γεύση, μιας περασμένης εποχής!

Πενήν̂τα χρόνια, δεν απογαλακτιστήκαμε ποτέ.

ΟΛΥΜ̖ΠΟΣ».


ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΚΡΗΤΙΚΟΣ

Φωνητική απόδοση:

«Το να κάνεις οικονομία ψωνίζον̂τας, είναι τρόπος ζωής!

Βρείτε έως την Τετάρτη [→ την̂τετάρτη], στον ΚΡΗΤΙΚΟ [→ στογ̂κρητικό]: 

Βόειο πον̂τίκι, οκτώ και ενενήν̂τα πέν̂τε [→ ενενην̂ταπέν̂τε], το κιλό. 

JOHNNIE WALKERGORDONS και SMIRNOFF [σיμιρνόφ]*, 3 ευρώ και 20 λεπτά φθηνότερα. 

PAMPERS [πάμיπερς], LENNOR και PANTENE [πανיτέν], μείον πενήν̂τα τοις εκατό.

AVANOXZEMASYOSSVILEDA [βιλέντα] και WETTEX, μείον πενήν̂τα τοις εκατό. 

ΚΡΗΤΙΚΟΣ: κάθε μέρα δίπλα σας».

* Και όχι [ζμιρνόφ], όπως εσφαλμένα αποδόθηκε στη διיαφήμιση.


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

             י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

 

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
ΚαθΑγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 2023

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ - Β' ΜΕΡΟΣ

 


ΟΙ ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙἈΦΗΜΙΣΕΙΣ



ΚΟΝΣΕΡΒΟΠΟΙΪΑ ΚΥΚΝΟΣ

Φωνητική απόδοση:

«(… ΚΥΚΝΟΣ:) τ’ αποφλοιωμένα ντοματάκια που προσφέρει στην κατανάλωση [→ στηγ̂κατανάλωση], η πλέον συγχρονισμένη βγιομηχανία1 κονσερβών, αποτελούν την τελευταία [→ την̂τελευταία] λέξη της κονσερβοποιίας.

… Επίσης, η κονσερβοποιία ΚΥΚΝΟΣ προσφέρει στην κατανάλωση [→ στηγ̂κατανάλωση] και το TOMATO JUICE ΚΥΚΝΟΣ· παρασκευασμένον από εκλεκτές ντομάτες, χωρίς συν̂τηρητικά.

Το TOMATO JUICE ΚΥΚΝΟΣ είναι εξαιρετικά εύγευστον ποτόν και ιδιיαιτέρως κατάλληλον για την παρασκευήν [→ τημ̂παρασκευήν] φαγητού.

Η ντομάτα, ο θαυμάσιος αυτός καρπός του ελληνικού ήλιου, είναι η βασική πρώτη ύλη για τον περίφημο2 χυμό TOMATO JUICE, ΚΟΚΤΕΪΛ ΚΥΚΝΟΣ.

ΑΠΟΦΛΟΙΩΜΕΝΑ ΝΤΟΜΑΤΑΚΙΑTOMATO JUICE και TOMATO JUICE ΚΟΚΤΕΪΛ: 

Είναι τρία εκλεκτά προϊόν̂τα τής κονσερβοποιίας ΚΥΚΝΟΣ, που μαζί με τα άλλα, εξαιρετικής ποιότητος προϊόν̂τα της, δεν πρέπει [→ δεμ̂πρέπει] να λείπουν από… (κανένα -υποθέτω- ντουλάπι της κουζίνας, γεύμα ή σπίτι-νοικοκυριό)».

Εσφαλμένη απόδοση, αν̂τί του ορθού βιיομηχανία.

Η στιγμιαία παύση δεν ευνοεί την τροπή του [ν] με το συγ̂κοπτόμενο σύμφωνο της επόμενης λέξης. Επιπλέον, στην καθαρεύουσα -τόσο λόγω του αργού ρυθμού εκφοράς, όσο και της κατάχρησης του [ν]-  ως επί το πλείστον, αποφεύγον̂ται οι συμ̂προφορές.


ΣΟΚΟΛΑΤΟΥΧΟ ΓΑΛΑ CARNATION

Φωνητική απόδοση:

Carnation, η Ρόζα πιάστηκε στις γραμμές του τρένου και κινδυνεύει.

Έρχεται το τρένο!...

«Τη Ρόζα από το τρένο, ποιος θα σώσει;

Μόνο ο Carnation μπορεί να τη γλυτώσει.

Κάθε παιδί, τον Carnation [→ τογ̂καρνέισον], τον θαυμάζει

ορμά στις ράγες και στο τσακ, τη Ρόζα αρπάζει. 

Ναι!...

Δυνατός και γερός για να γίνεις

κάθε μέρα, CARNATION να πίνεις!». 

- O Carnation πάν̂τα πιο δυνατός.

- .....


ΣΟΚΟΛΑΤΟΠΟΙΪΑ ΠΑΥΛΙΔΗ

Φωνητική απόδοση:

- Ο προ-προπάππος, ο Γιωργάκης, είχε το ραφτάδικο στην Πόλη [→ στημ̂πόλη].

Απέναν̂τι ήταν το εργαστήρι ζαχαροπλαστικής του ΠΑΥΛΙΔΗ· με υλικά εξαιρετικής ποιότητας.

Του ‘δωσε λέει ο ίδιος ο Σπυρίδων Παυλίδης, το χίλια οκτακόσια σαράν̂τα ένα [→ σαραν̂ταένα], να δοκιμάσει την πρώτη [→ τημπρώτη]3 τσοκολάτα που φτιάχτηκε στην Ελλάδα. 

Κι άκου τι του ‘πε ο παππούς: 

«Εξαιρετική, παιδί μου Σπυρίδων· εξαιρετική! 

Αλλά σε ρωτώ: 

Ενώ αι δημιουργίαι μου είναι διיαχρονικαί, ποίος θα ενθυμείται την τσοκολάτα4 ΠΑΥΛΙΔΟΥ, μετά εκατόν πενήν̂τα έτη; 

Ε;!...». 

- .....

Εσφαλμένη απόδοση, αν̂τί του ορθού [τημ̂πρώτη]

4 Συμβαίνει ό,τι και παραπάνω, με την περίπτ.: «τον περίφημο» (βλ. διיαφήμιση της ΚΥΚΝΟΣ).



ΦΡΕΣΚΟ ΓΑΛΑ ΔΕΛΤΑ

Φωνητική απόδοση:

«… Πίσω από κάθε προσπάθεια, υπάρχει μία μάνα που σε φρον̂τίζει με ένα ποτήρι φρέσκο γάλα και όλη της την αγάπη.

Έτσι κι εμείς, οι άνθρωποι της ΔΕΛΤΑ, σας φρον̂τίζουμε με το μεράκι μας και με όλη μας την καρδιά [→ τηγ̂καρδιά]!

….. ».


ΑΛΛΑN̖TΙΚΑ ΥΦΑN̖TΗΣ

Φωνητική απόδοση:

«Δγιαλέγεις5 Ελλάδα. 

Δγιαλέγεις εμ̂πιστοσύνη, δγιαλέγεις φρεσκάδα· δγιαλέγεις φρον̂τίδα, δγιαλέγεις γεύση.

Δγιαλέγεις ΥΦΑN̖TΗΣ, δγιαλέγεις ποιότητα!».

'Οπως και στην περίπτ. του «διαλε(κ/χ)τός» -τόσο λόγω της συχνής χρήσης, όσο και της έννοιας η οποία δηλώνεται- η δίφθογ̂γος συνιζάνεται, με συνέπεια να συνηχείται ελαφρώς το [γ]. Ωστόσο δε συμβαίνει το ίδιο και με τη «διαλογή», στην οποία -ως λέξη μιας παλαιότερης μορφής γλώσσας- διיατηρείται η αρχική προφορά [διיαλογή].


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

             י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

 

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
ΚαθΑγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής