Ένρινον είναι και το [γ], όταν ευρίσκεται προ των ουρανικών [κ], [γ], [χ] ή προ του [ξ]: άγκυρα, αγγείον, άγχω, άγξω (Αχιλλέας Τζάρτζανος) ▪ Συλλογιστείτε πώς προφέρεται το πρώτο [γ] στις λόγιες <παγγερμανισμός>, <παγγνωσία> ή <συγγνωστός>, στις οποίες, κατ’ εξαίρεση, δεν έχουμε τροπή του δεύτερου συμφώνου ▪ Αρκετές φορές, τα [μπ] και [ντ] μέσα στη λέξη είναι οι άλλες μορφές των [μβ] και [νδ]: κόμβος → κόμ̂πος, ένδεκα → έν̂τεκα ▪ Αυτό που ουσιיαστικά τρέπεται είναι το δεύτερο σύμφωνο ▪ Όταν γράφω και τα δίψηφα [γγ/γκ], [μπ], [ντ] αφορούν δύο φθόγ̂γους, προσθέτω ένα διיακριτικό ώστε να αναγνωρίζουν απαξάπαν̂τες πώς προφέρον̂ται ▪ Μάθαμε να ορθογραφούμε αλλά όχι να ορθοφωνούμε ▪ Εάν δε γίνει η αναγ̂καία γραπτή διיάκριση ανάμεσα στα έρρινα και τα άρρινα δίψηφα, σε λίγον καιρό θα αναφερόμαστε στην αλλοίωση και τον ψευδισμό της Κοινής Νεοελληνικής (κόμπος [b] ⇔ κόβος, έντεκα [d] ⇔ έδεκα, άγγελος [g] ⇔ agel ≠ angel < άγ̂γελος) ▪ Αν θες να μάθεις να μιλάς σωστά τη μητρική σου γλώσσα και να βοηθήσεις κι άλλους να μιλούν ορθά, να τη γράφεις πάν̂τα με το γνι [γ̂], το μίγμα [μ̂] και το νίγμα [ν̂]

Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2020

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΑΤΑΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦO - Β' ΜΕΡΟΣ



ΚΩΝΣΤΑN̖TΑΡΑΣ - ΠΑΝΟΥ - ΣΚΙΑΔΑ - ΒΟΥΤΣΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ - ΣΕΙΛΗΝΟΣ - ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΣΑΠΟΥΝΤΖΑΚΗ - ΚΑΠΠΗΣ - ΚΑΤΣΑΔΡΑΜΗΣ 



(Στιχομυθία από την ταινία: ΞΥΠΟΛΗΤΟΣ ΠΡΙΓ̖ΚΙΨ)

Καραγιάννη: Εδώ είσαι Λάκη μου;

Σειληνός: Εδώ, τα λέγαμε με τον πρίγ̖κιπα  ( τομ̖πρίγ̖κιπα).

Καραγιάννη: Πώς είστε Πρίγ̖κιψ;

Boυτσάς: Kαλά ευχαριστώ.

ΚαραγιάννηΠήρες το πρωινό σου, Λάκη μου;

Σειληνός: Ε όχι αγάπη μου, αφού ξέρεις ότι το πρωί δεν τρώω ( δεν̖τρώω).

Καραγιάννη: Δε φαίνεται κομμένος, Πρίγ̖κιψ;

Boυτσάς: Φαίνεται, αλλά απ το πρωινό του είναι;

Καραγιάννη: Α, βέβαια! Όταν θα παν̖τρευτούμε θα τρως δύο αβγά κι ένα ποτήρι γάλα κάθε πρωί.

Βουτσάς: A την άτιμη, δε μου τα έλεγε αυτά!… Παφ πουφ, παφ πουφ τα τσιγάρα!...

Xατζηδάκη: Πρίγ̖κιψ!...

Καραγιάννη: Κράτησες τραπέζι στ ασημένιο φεγ̖γάρι;

Σειληνός: Από προχτές αγάπη μου.

Καραγιάννη: Θέλω εκεί πέρα που ήμασταν χθες το βράδυ. Εκεί στο μπαράκι... Ήταν τόσο ρομαν̖τικά!...

Σαπουντζάκη: Kαλημέρα σας, Πρίγ̖κιψ!...

ΒουτσάςΆι στο διάολο και συ...

Σκιαδά: Κομμένη;!...

Βουτσάς: Μμμ… βέβαια. Τέλος πάν̖των, τέλος πάν̖των! Είμαι πολύ χαρούμενος.


(Στιχομυθία από την ταινίαΟ ΤΡΕΛΟΠΕΝΗN̖TΑΡΗΣ)

Κωνσταν̖τάρας: Πράγματι θα παν̖τρευτούμε στο Μπραχάμι.

Πάνου: Άν̖τριους, ντάρλινγκ!...

Κωνσταν̖τάρας: Αμάν!

Πάνου: Πού να φαν̖ταστείς χθες που μιλούσαμε στο τηλέφωνο, ότι σήμερα θα βρίσκομαι κιόλας εδώ.

Άν̖τριους!... Αγάπη μου!! Ξέχασες ότι με το αεροπλάνο η Νέα Υόρκη απέχει από την Αθήνα μόνο δέκα ώρες.

Άν̖τριους, δε θα με συστήσεις στους φίλους σου;!… Ή μάλλον, άφησέ με να τους μαν̖τέψω εγώ.

Ω αγαπητή μου, είσαστε όπως ακριβώς σας περιέγραψε ο Αν̖τρέας.

Χαίρομαι πάρα πολύ που θα με αν̖τικαταστήσετε.

 

(Στιχομυθία από την ταινίαO TΡΕΛΟΣ ΤΑ ‘ΧΕΙ ΤΕΤΡΑΚΟΣΙΑ)

Κάππης: Mα και… Μη!...

Κωνσταν̖τάρας: Σιיωπή!

Κάππης: Mη καλέ… Μα ξέρετε ο…

Κωνσταν̖τάρας: Ώστε θα πουλήσει η μάνα σου το σπίτι ρε, για να γίνεις ρεζίλι των σκυλιών;

Κατσαδράμης: Μα... έχω ταλέν̖το…

Κωνσταν̖τάρας: Σκασμός! Ρεντίκολο1.

Λέγε, βρε! Θα τον αφήσεις ήσυχο; Θα του πεις ότι τον κοροϊδεύεις ( τογ̖κοροϊδεύεις);

Κάππης: Ναι, ναι, ναι!... Ναι τον κοροϊδεύουμε ( τογ̖κοροϊδεύουμε), αφού είναι ψώνιο…

Κωνσταν̖τάρας: Τ άκουσες ρε μπουμπουνοκέφαλε2!! Ψώνιο σε είπε.

Κατσαδράμης: Aα... άτιμε! Θα σε σκοτώσω!!

Κωνσταν̖τάρας: O γιος σας, το μόνο που μπορεί να κάνει στον κινηματογράφο ( στογ̖κινηματογράφο) είναι να πουλάει στραγάλια και γκαζόζες.

Κάππης: «O γιος σας το μόνο που μπορεί να κάνει στον κινηματογράφο ( στογ̖κινηματογράφο) είναι να πουλάει στραγάλια και γκαζόζες».

Κωνσταν̖τάρας: Τον κοροϊδέψαμε ( τογ̖κοροϊδέψαμε) κι αυτός μας πίστεψε.

Κάππης: «Τον κοροϊδέψαμε ( τογ̖κοροϊδέψαμε) κι αυτός μας πίστεψε».

1To δίψηφο σύμφωνο προφέρεται ατόφιο, αφού η ρίζα τής λέξης το επιβάλλει (ιταλ. ridicolo).

2Ηχομιμητική λέξη· λόγω άμεσης επανάληψης του δίψηφου συμφώνου (ηχητική ακολουθία), εν̖τάσσεται στις εξαιρέσεις.

 

(Στιχομυθία από την ταινίαΝΥΧΤΑ ΓΑΜΟΥ)

ΒουτσάςΕμείς Σαλονίκη μένουμε, αλλά τέλος πάν̖των ήρθαμε εδώ πέρα για αλλαγή, επειδή είναι ξερό το κλίμα, για το πόδι της μητέρας μου. Η μάνα μου είναι απ’ την Πόλη ( τημ̖πόλη). Και γω στην Πόλη ( στημ̖πόλη) γεννήθηκα. Έχουμε και μια αδελφούλα· παν̖τρεύτηκε τώρα μ’ ένα καλό παιδί. Σπίτια κάνει· μαγαζιά κάνει· τώρα είναι έγ̖κυος.

ΚαραγιάννηΟ εργολάβος;!...

ΒουτσάςNαι. Ω, όχι. Η αδελφή μου, δε σε είπα για ότι έχω μια αδερφή;!

ΚαραγιάννηΜμμ, ναι.

ΒουτσάςΝαι, τώρα είναι έγ̖κυος. Αυτή, είναι έγ̖κυος. Περιμένει το πρώτο της παιδί.


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ:

Όπου:   `   τα ευ̖φωνικά [ŋ] ή [ɱ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα.

                η προφορά των φθόγ̖γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.



Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2020

ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΑΤΑΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦO - Α' ΜΕΡΟΣ



ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ - ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ - ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑN̖TΙΝΟΥ - ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ - ΔΟΥΚΑΣ - ΠΛΑΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΗΣ - ΡΩΗΣ



(Στιχομυθία από την ταινία: ΜΕΡΙΚΟΙ ΤΟ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΚΡΥΟ)

Χριστοφορίδης: Τα λέω καλά, κύριε Αγ̖γέλου;

Πλατής: Πάν̖τως πρέπει να ξέρετε ότι, όχι γιατί ‘ναι γιος μου, ο Λάκης είναι λαμ̖πρό παιδί! Όλοι τον αγαπούν. Κι οι συνάδελφοί του στην τράπεζα (⇒ στην̖τράπεζα) κι ο Διיευθυν̖τής… Όλοι, όλοι!

Α, είναι ήσυχος, σεμνός! Κι όχι τώρα που μεγάλωσε, από μικρός!

Ηλιόπουλος: Έλα πατέρα τώρα, τι ενδιיαφέρουν αυτά…

Χριστοφορίδης: Νικολαΐδη, τι Νικολαΐδη;!... Αγ̖γέλου, θέλετε να πείτε!…

Ηλιόπουλος: Ε, ξέρετε ο πατέρας μου… λέγεται Αγ̖γέλου από τον πρώτο ( τομ̖πρώτο) του γάμο. Μετά ξαναπαν̖τρεύτηκε και…

Κωνσταν̖τίνου: Ναι αλλά ο άν̖τρας δεν αλλάζει όνομα, ε;!...


(Στιχομυθίες από την ταινία: ΚΑΤΙ ΝΑ ΚΑΙΕΙ)

Χριστοφορίδης: Ο κύριος Διיευθυν̖τής σάς αναφέρει διיαρκώς σαν παράδειγμα ( σαμ̖παράδειγμα) προς μίμηση.

Ηλιόπουλος: Καλοσύνη του.


Βλαχοπούλου: Δε μου λες χρυσέ μου, την Ελληνική δεν τη ( δεν̖τη) συνηθίζετε εδώ πέρα;

Ρώης: Α, είστε Ελληνίς;

Βλαχοπούλου: Ε, τι θες να ‘μαι; Κογ̖κολέζα θα ‘μαι;…

Ρώης: Με συγχωρείτε αλλά το ξενοδοχείο μας έχει διיεθνή πελατεία. Με ρωτήσατε κάτι για τον κύριο ( τογ̖κύριο) Εξαρχόπουλο, αν δεν κάνω ( δεγ̖κάνω) λάθος.

Βλαχοπούλου: Είναι μεγάλη ανάγ̖κη, θέλω να τόνε δω οπωσδήποτε. Σε παρακαλώ πάρα πολύ χρυσέ μου, μην το ( μην̖το) ξεχάσεις, ε!;...

Γιατί εγώ έχω να τον δω χρόνια!... Από τότε που φύγαμε απ’ το σπίτι, που πέθανε ο πατέρας του ― Τέλος πάν̖των. A, δε μου λες κάτι... Πώς είναι; Όμορφος... όμορφος;…

Ρώης: Συμ̖παθής.


(Στιχομυθία από την ταινίαΜΕΡΙΚΟΙ ΤΟ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΚΡΥΟ)

ΔούκαςKαι ούτε παρέες, ούτε γλέν̖τια, ούτε σούρτα φέρτα με νεαρούς!… Και προπαν̖τός, όπου πήγαινε, πάν̖τα παρέα κι ο αδερφός της. Δηλαδή, ε… κανέναν κινηματογράφο ( κανέναννκινηματογράφο)1, κανένα ζαχαροπλαστείο, καμιά εκδρομούλα… Αυτά ―.

Ηλιόπουλος: Άντε2 εγώ να πηγαίνω, εγώ... Πέστε τα σεις…

ΓαρμπήΠου πας Λάκη, παιδί μου; Κάθισε, σε παρακαλώ!

Ηλιόπουλος:  Δεν μπορώ ( δεμ̖πορώ), έχω…

ΓαρμπήΜα κάθισε παιδάκι μου, κάθισε!...

Δούκας: Η Ρένα μας δεν είχε φλερτ και αηδίες, σαν κάτι ( σαγ̖κάτι) σουρλουλούδες της σημερινής εποχής. Η Ρένα έναν άν̖τρα μονάχα θ’ αγαπήσει. Αυτόν που θα παν̖τρευτεί!

1Παρατείνον̖τας την εκφορά του τελικού [ν], όταν ο τρόπος έκφρασης (δηλ. η συνθήκη) το υπαγορεύει, ή συγ̖κόπτον̖τας -έστω και στιγμιαία- τη ροή του λόγου, δεν μπορεί να προκύψει φωνολογική μετατροπή.

2Εν̖τάσσεται στις εξαιρέσεις, γι αυτό το δίψηφο σύμφωνο προφέρεται ατόφιο.


(Στιχομυθία από την ταινία: ΤΟ ΔΟΛΩΜΑ)

Νικολαΐδης: Α, με κατέστρεψες χρυσό μου! Πώς περπατάς έτσι σαν τσολιάς (⇒ σατ̖ζολιάς) της ανακτορικής φρουράς. Δεν μπορείς ( δεμ̖πορείς) να περπατήσεις λίγο πιο γυναικεία;

Θες να σου δείξω εγώ;

Βουγιουκλάκη: Εσύ;!... Μα εσύ ‘σαι άν̖τρας μωρέ.

Ηλιόπουλος: Ναι, άν̖τρας είναι, αλλά δεν είναι πια κι απ’ τους πολύ φανατικούς… Έτσι, κύριε Ρομπέρ*;...

* Το δίψηφο σύμφωνο αποδίδεται ατόφια, αφού η ρίζα τής λέξης το επιβάλλει (γαλλ. Robert, εξού και Ροβέρτος).


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣΗ:

Όπου:   `   τα ευ̖φωνικά [ŋ] ή [ɱ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα.

                η προφορά των φθόγ̖γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.



Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2020

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΑΝΑΦΩΝΩN̖TΑΣ ΣΤΙΧΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ, ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ (1974)



ΣΥΜ̖ΠΛΗΡΩΝΟN̖TΑΙ ΦΕΤΟΣ 46 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΚΑΙ 30 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΜΙΑ ΤΟΥ


«Σώπα, όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμ̖πάνες!

Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας!

Κάτου απ’ το χώμα, μες στα σταυρωμένα χέρια τους,

κρατάνε της καμ̖πάνας το σκοινί.

Προσμένουνε την ώρα.

Δεν κοιμούν̖ται (⇒ δεγ̖κοιμούν̖ται)!

Δεν πεθαίνουν (⇒ δεμ̖πεθαίνουν)!

Προσμένουν να σημάνουν την ανάσταση.

Τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας!

Δεν μπορεί (⇒ δεμ̖πορεί) κανείς να μας το πάρει!».


ΘΑ ΣΗΜΑΝΟΥΝ ΟΙ ΚΑΜ̖ΠΑΝΕΣ

Απόσπασμα από τη ΣυναυλίαΔημοτικό Θέατρο Πειραιά (1966)

Συνθέτης: Μίκης Θεοδωράκης

Στιχουργός: Γιάννης Ρίτσος  

Ερμηνευτής: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

 

Με τόσα φύλλα σού γνέφει ο ήλιος καλημέρα

Με τόσα φλάμ̖πουρα λάμ̖πει, λάμ̖πει ο ουρανός

Και τούτοι μες στα σίδερα και κείνοι μες στο χώμα (δις)

 

Σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμ̖πάνες (τετράκις)

Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας (τετράκις)

 

Κάτω απ’ το χώμα μες στα σταυρωμένα χέρια τους

κρατάνε της καμ̖πάνας το σκοινί

Προσμένουνε την ώρα, προσμένουν να σημάνουν την ανάσταση

Τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας

Δεν μπορεί ( δεμ̖πορεί) κανείς να μας το πάρει (τρις)


Σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμ̖πάνες (δις)

Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας (δις)


«Ένιωσα πως η εξαίσια αυτή, στην αίσθησή μου, μουσική του, όχι μόνο ανακάλυψε στο βάθος, υπογράμμιζε, αναδείκνυε την όποια σημασία αυτού του ποιήματος, μα πήγαινε πιο πέρα από το ποίημα, αγ̖καλιάζον̖τας όλη την Ελλάδα… Γι’ αυτό αισθάνομαι την ανάγ̖κη να ξαναπώ αυτό που αυθόρμητα ανέβηκε στα χείλη μου στο πρώτο άκουσμα αυτής της σύνθεσης: η Ρωμιοσύνη του Θεοδωράκη είναι ένα έξοχο, ένα μεγάλο έργο, με εν̖τελώς ιδιיαίτερη σημασία για το μουσικό μας βίο και για ολόκληρο το νεοελληνικό μας πολιτισμό».

Γιάννης Ρίτσος

ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣΗ:

Όπου:   `   τα ευ̖φωνικά [ŋ] ή [ɱ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα.

                η προφορά των φθόγ̖γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

καμ̖πάνα (καɱbάνα) = ηχητικό όργανο, τύπος παν̖τελονιού, ποινή.

καμπάνα (καbάνα) = μεμονωμένος οικίσκος ξενοδοχειακού συγ̖κροτήματος.



Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2020

ΕΠΩΝΥΜΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ ΤΙΣ ΕΥ̖ΦΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣ

 


ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΛΗΣΜΟΝΟΥΝ ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ -ΗΘΟΠΟΙΟΙ, ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΕΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΛΟΙΠΟΣ ΚΟΣΜΟΣ- ΠΩΣ ΠΡΟΦΕΡΕΤΑΙ Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ


Δημήτρης Χορν, Κώστας Κακκαβάς, Ανδρέας Μπάρκουλης, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Γιάννης Φέρτης, Κώστας Καρράς, Άγ̖γελος Αν̖τωνόπουλος, Γιώργος Μούτσιος, Νίκος Ξανθόπουλος, Γιάννης Βογιατζής είναι -από τον κινηματογράφο ή τη δισκογραφία- μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις.

Ω, ΚΑΛΗ ΜΟΥ ΞΑΝΘΙΑ

Συνθέτης: Μάνος Χατζιδάκις

Στιχουργός: Βασίλης Ρώτας

Ερμηνευτής: Γιώργος Μούτσιος

ΆλμπουμΟΡΝΙΘΕΣ (1960)

 

Ω! καλή μου ξανθιά

συν̖τροφιά μου γλυκιά

που μαζί σου λαλώ

κάθε ωραίο σκοπό


Ήρθες, ήρθες, εφάνης

με σουραύλι να υφάνεις

ύμνους, κελαηδισμούς

ήχους εαρινούς (δις)


Εμ̖πρός, αρχίνα, πες τους

γλυκά τους αναπαίστους (δις)


Ω! καλή μου ξανθιά

συν̖τροφιά μου γλυκιά

που μαζί σου λαλώ

κάθε ωραίο σκοπό


Ήρθες, ήρθες, εφάνης

με σουραύλι να υφάνεις

ύμνους, κελαηδισμούς

ήχους εαρινούς (δις)


Εμ̖πρός, αρχίνα, πες τους

γλυκά τους αναπαίστους (δις)

ΤΟ ΒΡΑΔΑΚΙ ΤΡΙΓΥΡΝΩ

Συνθέτης: Χρίστος Μουραμπάς

Ερμηνευτής: Κώστας Κακκαβάς

Τίτλος ταινίας: ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑ (1960)

 

Το βραδάκι τριγυρνώ

στου σπιτιού σου το στενό

το φεγ̖γάρι με κοιτά

και ρωτά για ποια τ αγόρι ξενυχτά

 

Το βραδάκι τριγυρνώ

μπρος στην πόρτα [ στημ̖πόρτα] σου περνώ

και στ’ αστέρια τραγουδώ

Σε λατρεύω, σε λατρεύω, σ’ αγαπώ

Σε λατρεύω, σε λατρεύω, σ’ αγαπώ (δις)

ΓΕΛΑΣ

Συνθέτης: Κώστας Καπνίσης

Στιχουργός: Γιώργος Οικονομίδης

Ερμηνευτής: Aνδρέας Μπάρκουλης

Τίτλος ταινίας: ΤΟ ΑΓΟΡΙ Π’ ΑΓΑΠΩ (1960)

 

Γελάς και τ’ άστρα θαρρείς

πως βγαίνουν νωρίς για να σε δουν

μιλάς και στη σιγαλιά

νομίζεις πουλιά πως κελαηδούν

 

Εσύ, που ‘χε ο ήλιος φωλιά χρυσή

φωλιά στα σγουρά σου μαλλιά

κι εγώ που τόσον καιρό [ τόσογ̖καιρό]

ζητούσα να βρω, σαν θησαυρό (δις)

ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΞΕΡΕΙ

ΣυνθέτηςΜίμης Πλέσσας

ΣτιχουργόςΚώστας Πρετεντέρης

ΕρμηνευτήςΔημήτρης Χορν

Δίσκος: 45 στροφών (1962)

 

Ποιος το ξέρει 

τι μας έγραψε η μοίρα, ποιος το ξέρει

κι αν μας βρει μαζί και τ’ άλλο καλοκαίρι

ποιος το ξέρει


Ποιος το ξέρει

αν θα ζήσει ο έρωτάς μας, ποιος το ξέρει

κι αν το [ αν̖το] χέρι σου χαϊδέψει άλλο χέρι

ποιος το ξέρει

 

Όνειρό μου όμορφο, όνειρο φτωχό

θα σε πάρει, κάποτε, τ’ άγριο τ’ αγέρι

και φοβάμαι πάν̖τοτε και ανησυχώ

τι θα γίνει η αγάπη μας 

αλλά, ποιος το ξέρει

 

Ποιος το ξέρει

τι μας έγραψε η μοίρα, ποιος το ξέρει

κι αν μας βρει μαζί και τ’ άλλο καλοκαίρι

ποιος το ξέρει

ΝΥΧΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

Συνθέτης-ΣτιχουργόςΜίμης Πλέσσας

ΕρμηνευτήςΓιάννης Βογιατζής

Τίτλος ταινίαςΡΑN̖TΕΒΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ (1966)

 

Νύχτα καλοκαιριού, βασίλισσα, κυρά μου

πάρε μου τον καημό [ τογ̖καημό] και φέρε τη χαρά μου

Για κάθε αγάπη πλέκεις χιλιάδες μάγια

τώρα τ’ αστέρια μοιάζουν χρυσά πετράδια

 

Νύχτα καλοκαιριού γλυκιά

σβήσε του πόνου τη φωτιά

απ’ την καρδιά [ τηγ̖καρδιά]

απ’ την καρδιά [ τηγ̖καρδιά] (δις)

ΜΕ ΤΙ ΚΑΡΔΙΑ ΝΑ Σ’ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΗΣΩ

ΣυνθέτηςΣταύρος Ξαρχάκος

ΣτιχουργόςΝίκος Γκάτσος

ΕρμηνευτήςΔημήτρης Παπαμιχαήλ

Τίτλος ταινίας: ΔΙΠΛΟΠΕΝΙΕΣ (1966)

 

Με τι καρδιά να σ’ αποχαιρετήσω

Με τι καρδιά τραγούδι να σου πω

Στον ουρανό με τ’ όνειρο θα ζήσω

Στον ουρανό σαν άστρο θα χαθώ

 

Βάλε φωνή, κον̖τά σου να γυρίσω

Βάλε φωνή, τη γη να θυμηθώ

 

Με τι καρδιά τα μάτια σου ν’ αφήσω

Με τι καρδιά τον κόσμο [ τογ̖κόμο] ν’ αρνηθώ

Σε σκοτεινό γεφύρι θα καθίσω

Σε σκοτεινό ποτάμι θα σταθώ

 

Δώσ’ μου φωτιά, τη νύχτα μου να σβήσω

Δώσ’ μου φωτιά, στον ήλιο να βρεθώ

ΗΡΘΕΣ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΣυνθέτηςΓιάννης Σπανός

ΣτιχουργόςΓιώργος Παπαστεφάνου

ΕρμηνευτήςΚώστας Καρράς

Δίσκος: 45 στροφών (1968)

 

Στο δρόμο κάτω απ’ τις μηλιές

παίζουν στους ίσκιους οι φωτιές

και τα νερά στις φυλλωσιές

 

Στη μαγεμένη αμμουδιά

ένα καράβι του νοτιά

κέν̖τησε απόψε μια καρδιά

 

Ήρθες αγάπη μου παλιά         

σε φέραν γλάροι στη στεριά

κι ηύραν οι πέτρες τη μηλιά

 

Ήρθες αγάπη μου καλή

στον ουρανό χρυσοπηγή

και ήλιος στην ανατολή


Τώρα δικά μας τα φτερά

στην ανθισμένη γειτονιά

πετούν τραγούδια και πουλιά

 

Στο λόφο πέρα στις πλαγιές

οι κρίνοι κι οι τριαν̖ταφυλλιές

κάνουν για σένα προσευχές

 

Ήρθες αγάπη μου παλιά         

σε φέραν γλάροι στη στεριά

κι ηύραν οι πέτρες τη μηλιά


Ήρθες αγάπη μου καλή

στον ουρανό χρυσοπηγή

κι ο ήλιος στην ανατολή


Ήρθες αγάπη μου παλιά         

σε φέραν γλάροι στη στεριά

κι ηύραν οι πέτρες τη μηλιά


Ήρθες αγάπη μου καλή

στον ουρανό χρυσοπηγή

και ήλιος στην ανατολή (δις)

ΜΙΛΑ ΜΟΥ ΣΑΝ ΤΗ ΒΡΟΧΗ

ΣυνθέτηςΓιάννης Σπανός

ΣτιχουργόςΚώστας Κωτούλας

ΕρμηνευτήςΓιάννης Φέρτης

Δίσκος: 45 στροφών (1970)

 

Μίλα μου σαν τη [ σαν̖τη] βροχή

ώρες δίχως διיακοπή*

είμαι παιδί και μαθαίνω

Μίλα μου σαν τη [ σαν̖τη] βροχή 

πίνω κάθε συλλαβή

και στο σχολειό σου πηγαίνω

 

Πες μου για την ομορφιά 

που στα μάτια σου περνά

για να μπορέσω να ζήσω

Μάθε μου και το φιλί 

την αγάπη απ’ την αρχή

άλλη ζωή για ν’ αρχίσω (δις)

 

Μίλα μου σαν τη [ σαν̖τη] βροχή

απ’ το βράδυ ως το πρωί

σαν μου μιλάς ανασαίνω

Μίλα μου σαν τη [ σαν̖τη] βροχή 

για τον ήλιο που θα ρθει

σ’ έρημο τόπο χαμένο


Μίλα μου σαν τη [ σαν̖τη] βροχή

για τον ήλιο που θα ρθει

σ’ έρημο τόπο χαμένο (δις)

* Και όχι με συνίζηση, όπως εσφαλμένα αποδόθηκε στο τραγούδι.

ΑΝΑΜΝΗΣΗ

ΣυνθέτηςΒαγ̖γέλης Πιτσιλαδής

ΣτιχουργόςΓιώργος Παπαστεφάνου

ΕρμηνευτέςΆγ̖γελος Αν̖τωνόπουλος - Γωγώ Ατζολετάκη

ΆλμπουμΑΝΑΜΝΗΣΙΣ (1975)

 

Το καλοκαίρι μαζί πηγαίναμε στην αμμουδιά

Χέρι με χέρι και μ’ ένα αστέρι για συν̖τροφιά

Τώρα ποιος ξέρει, αν θα με σκέφτεσαι, όπως εγώ

Μικρή μου αγάπη, στιγμή δε φεύγεις απ’ το μυαλό

 

Το όνομά μας τις νύχτες γράφαμε στην αμμουδιά

και την καρδιά [ τηγ̖καρδιά] μας στα χέρια παίζαμε

σαν τα [ σαν̖τα] παιδιά

Τώρα ποιος ξέρει, αν θα με σκέφτεσαι, όπως εγώ

Μικρή μου αγάπη, στιγμή δε φεύγεις απ’ το μυαλό

ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΟ

ΣυνθέτηςΧρίστος Νικολόπουλος

ΣτιχουργόςΠυθαγόρας

ΕρμηνευτήςΝίκος Ξανθόπουλος

Τίτλος ταινίαςΤΟ ΜΙΝΟΡΕ ΜΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΣ (1989)


Μη με λυπάσαι, διώξε με απόψε

σα να ‘μαι αγριολούλουδο και τη ζωή μου κόψε

Εγώ γυμνός ξεκίνησα, εγώ πηγαίνω μόνος

Σπίτι μου είναι ο δρόμος και τραγούδι μου ο πόνος

Διώξε με και μη λυπάσαι, τι θα γίνω μη φοβάσαι

κι αν χιονίζει και εάν βρέχει, τ’ αγριολούλουδο αν̖τέχει

 

Μη με κρατήσεις μονάχα από συμ̖πόνια

το κρύο το συνήθισα, θ’ αν̖τέξω και στα χιόνια

Εγώ γυμνός ξεκίνησα, εγώ πηγαίνω μόνος

Σπίτι μου είναι ο δρόμος και τραγούδι μου ο πόνος

Διώξε με και μη λυπάσαι, τι θα γίνω μη φοβάσαι

κι αν χιονίζει και εάν βρέχει, τ’ αγριολούλουδο αν̖τέχει


ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣΗ:

Όπου:   `   τα ευ̖φωνικά [ŋ] ή [ɱ] πριν από τα δίψηφα σύμφωνα.

                η προφορά των φθόγ̖γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

            o    η άτονη φώνηση του [ζ].


Οι ευ̖φωνικές συνηχήσεις στα τραγουδίσματα δημοφιλών ελληνίδων ηθοποιών

Οι ευ̖φωνικές συνηχήσεις στα τραγούδια του παλιού ελληνικού κινηματογράφου

Οι ευ̖φωνικές συνηχήσεις σύμφυτες και ζων̖τανές ακόμη και στα βαριά ρεμπέτικα, με στίχο μια λαϊκότερη μορφή γλώσσας

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD
Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιών, όπως και τα βίντεο, ανήκουν στους δημιουργούς τους και η χρήση τους γίνεται, αποκλειστικά, για εκπαιδευτικούς λόγους.