ΔΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ - ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ▪ ΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑTA ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ - ΦΩΝΗ ▪

Οι θέσεις μου, στη διημερίδα της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, για τη διδασκαλία του μαθήματος της Αγωγής του Προφορικού Λόγου και της Φωνής.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗ: https://www.orthophonia.gr/p/blog-page.html

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:

1. Διיευθύν̂τρια της Ανωτέρας Σχολής Δραματικής Τέχνης του Εθνικού Θεάτρου, κυρία Δηώ Καγ̂γελάρη

2. Διיευθυν̂τής της Ανωτέρας Σχολής Δραματικής Τέχνης του Ωδείου Αθηνών, κύριος Κωνσταν̂τίνος Αρβανιτάκης

ΙΔΙΆΙΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:

1. Προϊσταμένη Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, κυρία Αγ̂γελική Σγούρα

2. Προϊστάμενος του Τμήματος Εκπαίδευσης Θεάτρου και Χορού, κύριος Βασίλειος Μαρτσάκης

Σκέψεις και προβληματισμοί σε τοποθετήσεις για τη διδασκαλία της Ορθοφωνίας, στη διημερίδα του Εθνικού Θεάτρου

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΠΑ - ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΑΡΥἈΤΙΔΑ ΤΗΣ 7ΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Η orthophonia.gr, συνεχίζον̂τας τις αναφορές της σε πρόσωπα των Γραμμάτων και των Τεχνών, τα οποία με το λόγο και το έργο τους προάγουν τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό μας, αποχαιρετά την προσωποποίηση της Καρυיάτιδας, με το καθηλωτικό βλέμμα, το μεσογειακό κάλλος και το δωρικό παρουσιיαστικό, Ειρήνη Παπά.

Η Ειρήνη Λελέκου (αυτό ήταν το πραγματικό της όνομα, το Παππά ήταν του άν̂τρα της· εξού και το Irene Papas και κατόπιν η μεταγραφή του με ένα <π>), με τη διיεθνή ακτινοβολία και τη λαμ̂πρή της σταδιיοδρομία, δίπλα σε μεγαθήρια του παγ̂κόσμιου κινηματογράφου, στάθηκε πανάξια πρέσβειρα του Ελληνικού Πολιτισμού, αποσπών̂τας, παράλληλα, σημαν̂τικά βραβεία και διיακρίσεις.

Υπήρξε συμμαθήτρια του πατέρα τού υπογράφον̂τος το άρθρο, με τον οποίο συμ̂παίξαν στην ταινία «Μπουμπουλίνα», καθώς και των: Συνοδινού, Αλεξανδράκη, Κάρτερ και Πάλλη, στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Στην οδό Πειραιώς 52 αναπλάστηκε, με δικά της έξοδα, χώρος, στον οποίο η σπουδαία καλλιτέχνις οραματίστηκε να ιδρύσει σχολείο θεάτρου. Πρόκειται για το «Σχολείον της Αθήνας-Ειρήνη Παπά», όπου, σήμερα, φιλοξενείται η Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και λαμβάνουν υπόσταση αρκετές από τις καλλιτεχνικές του δραστηριότητες.

 

ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ* (1959)

Σενάριο: Νέστορας Μάτσας-Κώστας Ασημακόπουλος

Σκηνοθεσία: Κώστας Ανδρίτσος

Παραγωγή: Φάρος Φιλμ

*Στη συλλαβική επανάληψη, λόγω της ηχητικής ακολουθίας, το δίψηφο σύμφωνο προφέρεται ατόφιο.

 

Παπά: Έχω πολλά μαν̂τάτα από την Πόλη [→ τημ̂πόλη].

Βαφιάς: Είδες τον Πατριάρχη [→ τομ̂πατριάρχη] Γρηγόριο;

Παπά: Τον είδα. Η Φιλική Εταιρεία έχει τώρα προωθηθεί σ’ όλη την ξενιτιά [→ τηγ̂κz̥ενιτιά]. Θα ‘χουμε καλή βοήθειיα απ’ έξω. Αλλά μονάχα βοήθειיα. Ο ξεσηκωμός είναι δικό μας ζήτημα.

Βαφιάς: Καλά, θα παραγ̂γείλω εγώ στους προεστούς.

Με τη διיαταγή του Σουλτάνου για το βιος σου, τι απόκαμες;

Παπά: Η διיαταγή, Δέσποτα, καταχωνιάστηκε.

Βαφιάς: Υποσχόμενοι ότι εμείς θέλουμεν βοηθήσει, δι’ όλων μας των μέσων τον Ιερόν τούτον Αγώνα, καλούμεν υμάς όπως υψώσατε την σημαίαν της Ελευθερίας και αγωνισθείτε γενναίως, διיά την Ανάστασιν του Γένους.

Εξ Οδησσού, την τρίτη [→ την̂τρίτη] Απριλίου 1821, πρόθυμος αδελφός και πατριώτης, Δημήτριος Υψηλάν̂της.

Αδέρφια, αυτή τη γραφή μάς στέλνει ο πρίγ̂κιπας Υψηλάν̂της και μας καλεί να αγωνιστούμε για την Ελλάδα μας.

Παπά: Τετρακόσια χρόνια ο τόπος μας, ο δικός μας τόπος, ο Ελληνικός, στέναζε κάτω απ’ την τούρκικια [→ την̂τούρκικια] σκλαβιά!

Δίχως γράμματα! Δίχως σχολειά! Δίχως οικογένειיα, δίχως Πατρίδα!

Ήρθεν η ώρα να γίνουμε νοικοκύρηδες στα σπίτια μας! Αφεν̂τάδες στο βιος μας! Λεύτεροι στην πατρίδα [→ στημ̂πατρίδα] μας!

Ο Αγώνας μας είναι σκληρός, αλλά είναι δίκαιος και θα τον κερδίσουμε [→ τογ̂κερδίσουμε].

Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράν̂τα χρόνια σκλαβιά και φυλακή!

ΑN̖TΙΓΟΝΗ-ΣΟΦΟΚΛΗ (Κινηματογραφική μεταφορά, 1961)

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλλας

Μουσική: Αργύρης Κουνάδης

Σκηνικά-Κοστούμια: Γιώργος Ανεμογιάννης

Παραγωγή: Τζέιμς Πάρις

Παν̂τοτινή μου, υπόγεια κατοικία…

Σιμώνει η ώρα που θα συναν̂τήσω τους δικούς μου στο βασίλειο των νεκρών.

Μα σαν φτάσω, ελπίζω να ‘μαι ευπρόσδεκτη κον̂τά σου, πατέρα μου!

Μα να πώς πληρώνουμαι τώρα Πολυνείκη που φρόν̂τισα το σώμα σου... Κι έρμη και σκότεινη, την άμοιρη, με θάβουνε ζων̂τανή!

Ποιον να φωνάξω να με βοηθήσει, αφού με την ευσέβειά μου δεν κέρδισα [→ δεγ̂κέρδισα] τίποτα παραπάνω· παρά να με τιμωρούνε τώρα σαν τον πιο [→ σαν̂τομ̂πγιο] ασεβή.

Αν όμως οι αμαρτωλοί είναι αυτοί που με τιμωρούνε, ας μην πάθουν [→ μημ̂πάθουν] περισσότερα κακά, απ’ όσα κάνουνε τώρα σε μένα...

Αγαπημένος μονόλογος τον οποίο συνηθίζω να διδάσκω στις Δραματικές Σχολές, σε μτφρ. Ιωάν. Γρυπάρη.

ΗΛΕΚΤΡΑ-ΕΥΡΙΠΙΔΗ (Κινηματογραφική μεταφορά, 1962)

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κακογιάννης

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Σκηνικά-Κοστούμια: Σπύρος Βασιλείου

Παραγωγή: Φίνος Φιλμ

Παπά: Ξεχνάς πως σαν και [→ σαγ̂και] μένα δε σε ξέρει στον κόσμο [→ στογ̂κόz̥μο] άλλος κανένας.

Μόλις ο άν̂τρας σου έφυγε απ’ το σπίτι, πριν γίνει λόγος για θυσία της αδελφής μου, μπρος στον καθρέφτη [→ στογ̂καθρέφτη] πέρναγες τις ώρες σου· με χτένια και στολίδια!

Μόνο η γυναίκα που έχει πονηριά στο νου της, σκέφτεται συνεχώς πώς να θαμ̂πώσει τους ξένους με την ομορφιά της!

Σαν έφτανε μαν̂τάτο πως οι Τρώες νικούσαν, από τις Ελληνίδες όλες, μόνο εσύ χαιρόσουνα! Κι αν σκόν̂ταφταν, συννέφιαζαν τα μάτια σου! Το ‘χες καλύτερο να χάνουν̂ταν η Ελλάδα, παρά ο άν̂τρας σου να ‘ρχόταν πίσω ζων̂τανός!

Κι αν, όπως λες, αυτός εσκότωσε την κόρη [→ τηγ̂κόρη] του, εσύ εμάς γιατί στα πατρικά μας δε μας άφηνες;

Μόνο έφερες τον ξένο [→ τογ̂κz̥ένο]!

Γιατί και μένα ζων̂τανή, δίπλα στην αδερφή μου, εθανάτωσες;!

Κατσέλη: Κόρη μου, ανάμεσα σε με και στον πατέρα [→ στομ̂πατέρα] σου, το ξέρω πως εκείνον είχες πάν̂τα αδυναμία.

Μα εσύ, πώς από γέννα τριγυρίζεις έτσι κακοντυμένη* κι άλουστη;

Παπά: Δε θέλω τη συμ̂πόνια σου.

Τόσον καιρό [→ τόσογ̂καιρό] τον άν̂τρα σου, γιατί δεν τον [→ δεν̂τον] συμμάζευες;

Κατσέλη: Είναι από φυσικού του άγριος· μα κι συ, όλο τον προκαλείς [→ τομ̂προκαλείς]!

Παπά: Καλά σωπαίνω· γιατί πάν̂τα τον φοβούμαι.

 *Στις λέξεις των οποίων το δεύτερο συνθετικό αρχίζει από δίψηφο σύμφωνο (π.χ. κακοντυμένη < κακός + ντυμένος < ντύνομαι), το σύμ̂πλεγμα προφέρεται ατόφιο.

ΣΑΡΑN̖TΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ (Παραδοσιακό)

Άλμπουμ: Ωδές (1978)

Σύνθεση-Διיασκευή: Βαγ̂γέλης Παπαθανασίου

Ερμηνεία: Ειρήνη Παπά

Σαράν̂τα παλληκάρια

από τη Λε-, μωρ’ απ’ τη Λεβαδειά· (δις)

πάνε για να πατήσουνε την Τροπο- [→ την̂τροπο]

μωρ’ την Τροπολιτσά! [→ την̂τροπολιτσά] (δις)

 

Στο δρόμο που πηγαίνανε γέρον̂τα

βρε γέρον̂τ’ απαν̂τούν: (δις)

Ώρα καλή σου γέρο.

Καλώς τα τα, καλώς τα τα παιδιά!

 

Πού πάτε παλληκάρια

πού πάτε ωρές, πού πάτε ωρές παιδιά; (δις)

Πάμε για να πατήσουμε την Τροπο- [→ την̂τροπο]

μωρ’ την Τροπολιτσά [→ την̂τροπολιτσά]! (τετράκις)

Πού πάτε παλληκάρια

πού πάτε ωρές, πού πάτε ωρές παιδιά;

Ο ΜΕΝΟΥΣΗΣ (Παραδοσιακό)

Άλμπουμ: Ωδές (1978)

Σύνθεση-Διיασκευή: Βαγ̂γέλης Παπαθανασίου

Ερμηνεία: Ειρήνη Παπά

Ο Μενούσης, ο Μπιρμπίλης

κι ο Μεμέτ Αγάς (δις)

στο κρασόπουλο πηγαίναν

για να φαν’, να πιουν (δις)

 

Κει που τρώγαν, κει που πίναν

κει που γλέν̂ταγαν (δις)

κάποιος έπιασε κουβέν̂τα

για τις όμορφες (δις)

 

Όμορφη γυναίκα που ‘χεις

βρε Μεμέτ Αγά! (δις)

Πού την είδες, πού την ξέρεις [→ τηγ̂κz̥έρεις]

και τη ‘μολογάς; (δις)

 

Χθες την είδα στο πηγάδι

κι έβγαζε νερό (δις)

και της ζήτησα φιλάκι

και μου το ‘δωσε (δις)

 

Ο Μενούσης μεθυσμένος

πάει την έσφαξε (δις)

το πρωί ξεμεθυσμένος

πάει την έκλαψε (δις)

 

Σήκω πάπια μ’, σήκω χήνα μ’

σήκω κι άλλαξε (δις)

να σε δουν τα παλληκάρια

και να χαίρον̂ται (δις)

ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

 Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

              י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

                     o    η προφορά του άτονου [ζ].

             γ    η απαλή συνήχηση του [γ].

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΠΩΣ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ –Ν ΕΚΘΕΤΕΙ ΤΗ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ Ε΄& ΣΤ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ, ΣΕ Ο,ΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΦΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΨΗΦΩΝ ΣΥΜΦΩΝΩΝ

 

Στην Ενότητα 4, της νέας σχολικής Γραμματικής της Ε΄& ΣΤ΄ Δημοτικού – Πώς προφέρω και γράφω λέξεις και φράσεις (σελ. 55), διיατυπώνεται, μεταξύ άλλων, ότι το τελικό -ν ορισμένων λέξεων παραμένει, όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει από [κ], [π], [τ], [ξ], [ψ], [γκ], [μπ], [ντ] (και ακόμη από [τσ] ή [τζ], συμ̂πληρώνω), δηλ. από συγ̂κοπτόμενο ή δίψηφο σύμφωνο.

Μάλιστα, στην περίπτωση των δίψηφων συμφώνων αναφέρει ένα παράδειγμα με το [ντ] (την ντουλάπα), ενώ αμέσως πιο κάτω επισημαίνει πως όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από [β], [γ], [δ], [ζ], [θ], [λ], [μ], [ν], [ρ], [σ], [φ] ή [χ], δηλ. από εξακολουθητικό σύμφωνο, το -ν χάνεται (π.χ.: τη δασκάλα, τη θυμήθηκα, δε θέλω).

Επομένως, το να προφέρουμε <τη~ντουλάπα> είναι λάθος (!) Διיαφορετικά θα έπρεπε να συμ̂περιλάβουμε τα δίψηφα σύμφωνα με τα εξακολουθητικά, στα οποία το -ν, συνήθως, απαλείφεται.

Πράγματι, στη ροή του λόγου, όταν δε μεσολαβεί παύση, οι παραπάνω λέξεις συνεκφωνούν̂ται, με αποτέλεσμα να ακούγον̂ται σα να ήταν μία. Τότε το δίψηφο [ντ] δε βρίσκεται στην αρχή αλλά στο μέσον της εκφοράς, με συνέπεια το φατνιακό [ν] να τρέπεται σε μαλακοϋπερωικό, αλλιώς άγμα (την+ντουλάπα → τηŋντουλάπα ⇔ την̂τουλάπα).

Ό,τι συμβαίνει με το ηχηρό [ντ], γίνεται και με το συμφωνικό του ζεύγος· ήτοι το άηχο [τ] -το οποίο τρέπεται σε άτονο [ντ], αφού δεν είναι εξαρχής [ντ]- όπως και με τα υπόλοιπα συγ̂κοπτόμενα σύμφωνα: είτε αυτά είναι ηχηρά, δηλ. δίψηφα, είτε άηχα.

Ο παραμελημένος προφορικός λόγος - Το ευ̂φωνικό [Ν] μάς τιμωρεί

Αυτός είναι ο κυριότερος λόγος που το τελικό -ν δεν απαλείφεται ποτέ, όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από συγ̂κοπτόμενο σύμφωνο ή σύμ̂πλεγμα: οι φωνολογικές τροπές που λαμβάνουν μέρος στον προφορικό λόγο.

Ο άλλος λόγος είναι για να αποφευχθεί η νοηματική σύγχυση: κυρίως στη χρήση του οριστικού άρθρου <τη(ν)> ή του αδύνατου τύπου της προσωπικής αν̂τωνυμίας < αυτή>, έναν̂τι της ερωτηματικής <τι>, καθώς και σε αυτήν των άρθρων του αρσενικού και του ουδετέρου ή των αδύνατων τύπων των αν̂τωνυμιών <αυτός/αυτό>, στην αιτιατική πτώση· δηλ. ανάμεσα στα <τον> και <το> ή <ένα(ν)> και <ένα>.

Ό,τι γίνεται με τη συνεκφορά των λέξεων, συμβαίνει συνήθως και όταν το δίψηφο σύμφωνο απαν̂τά στο μέσον στο μιας γηγενούς λέξης της γλώσσας μας: είτε είναι σύνθετη, με πρώτο συνθετικό πρόθημα που τελειώνει σε -ν (π.χ. έν̂τιμη < εν+τιμή, αφού και σε αυτή την περίπτωση έχουμε δύο λέξεις που κάποτε συμ̂προφέρθηκαν και έγιναν μία), είτε όχι (π.χ. πέν̂τε [ŋd], φεγ̂γάρι/αγ̂καλιά [ŋg], αμ̂πέλι [ɱb]), με αποτέλεσμα το δίψηφο σύμφωνο να αφορά πάλι δύο φθόγ̂γους.

Ένας επιπλέον τρόπος τεκμηρίωσης της ύπαρξης των ευ̂φωνικών συνηχήσεων στην Κοινή Νεοελληνική

Ωστόσο, η νέα σχολική Γραμματική της Ε΄& ΣΤ΄Δημοτικού, στην Ενότητα 3 – Πώς δημιουργώ λέξεις (σελ. 40), εκφράζει διיαφορετική θέση: υποστηρίζει την άρρινη προφορά,  διδάσκον̂τας τα παιδιά να μονοφθογ̂γίζουν τα δίψηφα σύμφωνα, με συνέπεια να οδηγούν̂ται στην κακοφωνία και τον ψευδισμό της Κοινής Νεοελληνικής.

Σε όλους αυτούς που τόσο ασυλλόγιστα ενστερνίζον̂ται την άρρινη προφορά και δε συγ̂κινούν̂ται, ούτε αν̂τιδρούν στο παραπάνω γλωσσικό και πολιτισμικό μας ολίσθημα, συνιστώ -σύμφωνα με τα <κολύμπι>, <κόμπος> [b], <άντρας> και <χοντρός> [d], τα οποία εκφέρουν- να λένε και <κολυβητής>, <κόβος>, <αδρισμός>, <χοδρική>· αλλά και <agel>, <spoge> -όταν ομιλούν την Αγ̂γλική- αναλογικά προς τα <άγγελος> και <σπόγγος/σφουγγάρι> [g].

Οι δάνειες λέξεις της γλώσσας μας στην αγ̂γλική, αδιיάψευστος μάρτυρας των ευ̂φωνικών συνηχήσεων στην Κοινή Νεοελληνική

Μπορούν επίσης, προς επίρρωση των όσων ισχυρίζον̂ται, να προφέρουν <έγκχορδο> και <ελέγκξω>.

Τι κι αν ο Τζάρτζανος επεσήμανε, κάποτε, στη Γραμματική του πως έρρινο είναι και το [γ], δηλ. μία άλλη μορφή του [ν], πριν από άλλο ουρανικό σύμφωνο (αγκάθι ⇒ αγ̂κάθι, άγγελος ⇒ άγ̂γελος, έγχορδο ⇒ έŋχορδο, ελέγξω ⇒ ελέŋξω).

Αλήθεια, οι δάσκαλοι στο συλλαβισμό των όμοιων συμφώνων και εν προκειμένω σε αυτόν του [γγ] (βλ. παρακάτω τη λέξη φεγ-γά-ρι), πώς προφέρουν το πρώτο [γ]; Ως [γ] ή ως [ν];

Γιατί αν το προφέρουν [ν] -κάτι για το οποίο πολύ αμφιβάλλω- υπάρχει περίπτωση τα παιδιά να μάθουν ότι το δίψηφο [γγ], όπως και το ομόηχό του [γκ] στο μέσον της λέξης, αφορούν, κατά το πλείστον, δύο φθόγ̂γους και όχι έναν (!)

Επιπλέον, δε γνωρίζουν ότι η εξαίρεση, συνήθως, επιβεβαιώνει τον κανόνα; Δε συλλογίστηκαν ποτέ πώς προφέρεται το πρώτο [γ] στις λόγιες παγγερμανισμός, παγγνωσία ή συγγνωστός, ώστε να συνάγουν το συμ̂πέρασμα ότι στα δίψηφα [γγ/γκ], [μπ], [ντ], αν κάποιο σύμφωνο κατ’ ουσίαν τρέπεται, αυτό είναι το δεύτερο και όχι το πρώτο;...

Ομοίως και στα άλλα παραδείγματα του τελικού -ν με τα συγ̂κοπτόμενα σύμφωνα, που αναφέρει η εν λόγω Γραμματική:

 <την+κοπέλα> → <τηŋg̊οπέλα>, <δεν+ξέρω> → <δεŋg̊z̥έρω> (με το [o] να δηλώνει την άτονη προφορά του φθόγ̂γου)

Αυτό στο οποίο ουσιיαστικά ο ήχος αλλάζει, είναι το δεύτερο σύμφωνο.

- Καλό καλοκαίρι!

 ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

 Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

              י    η εκφορά των φθόγ̂γων χωριστά, χωρίς συνίζηση.

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς

ΒΑΓ̖ΓΕΛΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ - ΕΝΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΣΕ ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕ TO ΣΥΜ̖ΠΑΝ

Η orthophonia.gr αποτίνει φόρο τιμής στον παγ̂κοσμίου φήμης και βραβευμένο με Όσκαρ μουσικό, Βαγ̂γέλη Παπαθανασίου -ο οποίος με τις απαράμιλλες συνθέσεις του και το γαλαξιακό του ήχο μάγεψε ολόκληρο τον κόσμο, προβάλλον̂τας τη χώρα μας ανά την υφήλιο- επιλέγον̂τας να παρουσιיάσει 3 από τα τραγούδια που έφεραν ελληνικό στίχο και συνέθεσε αυτός ο χαρισματικός και συγχρόνως εμ̂πνευσμένος δημιουργός.

ΣΑΡΑN̖TΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ (Παραδοσιακό)

Άλμπουμ: Ωδές (1978)

Σύνθεση-Διיασκευή: Βαγ̂γέλης Παπαθανασίου

Ερμηνεία: Ειρήνη Παπά

Σαράν̂τα παλληκάρια

από τη Λε-, μωρ’ απ’ τη Λεβαδειά· (δις)

πάνε για να πατήσουνε την Τροπο- [→ την̂τροπο]

μωρ’ την Τροπολιτσά! [→ την̂τροπολιτσά] (δις)

 

Στο δρόμο που πηγαίνανε γέρον̂τα

βρε γέρον̂τ’ απαν̂τούν: (δις)

Ώρα καλή σου γέρο.

Καλώς τα τα, καλώς τα τα παιδιά!

 

Πού πάτε παλληκάρια

πού πάτε ωρές, πού πάτε ωρές παιδιά; (δις)

Πάμε για να πατήσουμε την Τροπο- [→ την̂τροπο]

μωρ’ την Τροπολιτσά [→ την̂τροπολιτσά]! (τετράκις)

Πού πάτε παλληκάρια

πού πάτε ωρές, πού πάτε ωρές παιδιά;

Ο ΜΕΝΟΥΣΗΣ (Παραδοσιακό)

Άλμπουμ: Ωδές (1978)

Σύνθεση-Διיασκευή: Βαγ̂γέλης Παπαθανασίου

Ερμηνεία: Ειρήνη Παπά

Ο Μενούσης, ο Μπιρμπίλης

κι ο Μεμέτ Αγάς (δις)

στο κρασόπουλο πηγαίναν

για να φαν’, να πιουν (δις)

 

Κει που τρώγαν, κει που πίναν

κει που γλέν̂ταγαν (δις)

κάποιος έπιασε κουβέν̂τα

για τις όμορφες (δις)

 

Όμορφη γυναίκα που ‘χεις

βρε Μεμέτ Αγά! (δις)

Πού την είδες, πού την ξέρεις [→ τηγ̂κz̥έρεις]

και τη ‘μολογάς; (δις)

 

Χθες την είδα στο πηγάδι

κι έβγαζε νερό (δις)

και της ζήτησα φιλάκι

και μου το ‘δωσε (δις)

 

Ο Μενούσης μεθυσμένος

πάει την έσφαξε (δις)

το πρωί ξεμεθυσμένος

πάει την έκλαψε (δις)

 

Σήκω πάπια μ’, σήκω χήνα μ’

σήκω κι άλλαξε (δις)

να σε δουν τα παλληκάρια

και να χαίρον̂ται (δις)

ΤΩΡΑ ΞΕΡΩ

Άλμπουμ: 17 Τραγούδια (1990)

Συνθέτης: Βαγ̂γέλης Παπαθανασίου

Στιχουργός: Μιχάλης Μπουρμπούλης

Ερμηνεύτρια: Μαρία Φαραν̂τούρη

 

Τα χρόνια μου τα μέτρησα να βρω

το πέρασμα της γης το ιερό.

Η αλήθεια μπρος μας περνά

κι όποιος την αγ̂γίζει πονά.

Τώρα ξέρω πως κυνηγώ

μιας σβηστής φωτιάς τον καπνό [→ τογ̂καπνό]

 

Στους κήπους με τα δέν̂τρα τα νεκρά

της Κυριακής ρωτάω τα παιδιά.

Τώρα ξέρω πως θ’ ακουστεί

μες στη νύχτα μια μουσική.

Μια σκληρή, τρελή μουσική

των γυμνών καιρών αμοιβή

Η πόλη σαν το [→ σαν̂το] φίδι περπατά

με μάτια που δε βλέπουν μας κοιτά.

Τώρα ξέρω πως δεν μπορεί [→ δεμ̂πορεί]

η ζωή μας πίσω να ‘ρθει.

Η αλήθεια μπρος μας περνά

κι όποιος την αγ̂γίζει πονά

 

Τώρα ξέρω πως θα ζητώ

μιας σβηστής φωτιάς τον καπνό [→ τογ̂καπνό]

Καλό σου ταξίδι

συμ̂παν̂τικέ, Βαγ̂γέλη Παπαθανασίου

ΔΙ'ΕΥΚΡΙΝΙΣH:

 Όπου:   ˆ   το ευ̂φωνικό [ŋ] ή [ɱ] πριν από το δίψηφο σύμφωνο.

              o   η προφορά του άτονου [ζ].

Άρης Βαφιάς, MA RCSSD

Καθ. Αγωγής Προφ. Λόγου & Φωνής

Η Εισήγησή μου για τη χρήση του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς (ΤΣΑΠ)

Σύνοψη του Τονικού Συστήματος Αποσαφήνισης της Προφοράς